۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » وکالت و قضاوت

دادرسي در اسلام

«قاضي» معني قضا 1)     معني حكم و فرمان. 2)     خلق و پديد آوردن. 3)     بمعني مراتب 4)     بمعني اراده. اصطلاح قضا: 1-     امام جعفر صادق (ع) قضا آن سلطه و ولايت و قدرتي است كه از طرف امام (ع) و ولي امر به دادرسان اعطا مي شود. 2-  جمعي از فقها: ولايت و سلطه شرعي […]

0001

«قاضي»

معني قضا

1)     معني حكم و فرمان.

2)     خلق و پديد آوردن.

3)     بمعني مراتب

4)     بمعني اراده.

اصطلاح قضا:

1-     امام جعفر صادق (ع) قضا آن سلطه و ولايت و قدرتي است كه از طرف امام (ع) و ولي امر به دادرسان اعطا مي شود.

2-  جمعي از فقها: ولايت و سلطه شرعي است براي كسي كه داراي اصليت فتوي به جرئيات قوانين شرع باشد. كه اين سلطه نسبت به افراد معين و مخصوص است كه حقوقشان بايستي اثبات گردد.

3-     شهيد اول: انه و لايه شرعيه علي الحكم والمصالح العالمه من قبل الامام.

4-     سيد كاظم يزدي: حكمي است كه از طرف دادرس براي رفع منازعه و مخاصمه بين افراد واقع مي شود.

 

مراتب ولايت

1)     ولايت باري تعالي

2)     ولايت باطني پيغمبر اكرم (ص)

3)     ولايت خلفاي صالحين و ائمه طاهرين

4)     ولايت حكام و قضات

شرايط دادرس

قرآن كريم يا داوود انا جعلناك خليفه في الارض فاحكم بين الناس بالعدل سوره (ص) آيه 26. اي داود ما تو را جانشين خويش در روي زمين قرار داديم پس بايد بين مردم به عدالت حكم نماي. علما مي گويند دادرس بايد داراي نشانه هاي زير باشد:

1)     فاسخ و منسوخ و عام و خاص ومطلق و مفيد را تشخيص بدهد.

2)     موازين قضا و مقررات را بداند

3)     عدل و انصاف داشته باشد

4)     تبعيت از هواي نفس نكند.

قرآن: سوره نسا آيه 58 در رابطه داد رس مي گويد:

چون حاكم كار مردم شويد به عدل حكم كنيد كه خدا شما را چه نيكو به آن پند مي دهد.

حضرت امام صادق مي فرمايد‍: كه دادرس به 4 قسم مقسم مي شود. سه دسته اهل جهنم و يك دسته اهل بهشت. مي فرمايد آنكه فهميده و دانسته يا ندانسته حكم به جور مي دهد جهنمي و آنكس كه دانسته و فهميده به حق دادرسي مي دهد.

شرايط قاضي

1) واقف به حديث و سنّت : يعني كسي كه حديث ما را روايت مي كنند و حلال و حرام مي نمايند.

2) قاضي بايد مجتهد باشد:

الف- علامه حلّي: در الروضه البهيّه شرط در دادرسي مجتهد بودن را مي داند.

ب- شهيد اول مسالك دادرس بايد مجتهد مطلق باشد.

ج- اكثرعلما: مقعياي عموم ولايت مجتهد آن است كه بتواند مانند امام از طرف خود كسي را براي دادرسي نصب كند.

3)اسلام: بلوغ و عاقل و عقل داشته باشد.

الف- مرد بودن: حديث از امام صادق (ع) رسائل الشيعه اي علي بر زن نماز جمعه واجب نيست و نيز قضا بر او لازم نيست. حضرت رسول: سنن البيهقي: رستگار نمي گردد گروهي كه حكومتشان را زن به عهده بگيرد.

5-     حلال زاده بودن:

6-  اختيار ضبط است. يعني دادرس داراي ضابطه و حافظه اي باشد كه بتواند اموري را كه متعلق به دادرسي است در قوه حافظه بسپارد.

7-     كتابت و قرائت به دادرس بايد توانايي بر خواندن و نوشتن داشته باشد.

8-     دادرس بايد بينا و شنوا باشد.

مستحبات و مكرومات دادرسي:

(آدابي كه مورد توجه بايد باشد)

1)     زماني كه قاضي به حكم قضا مي رود بايد لباسي كه موجب وقار شود بپوشد.

2)     زماني كه قاضي به حكم قضا مي رود مكان واسعي را بايد اختيار كند.

3)     آن كه در جمله دادرسي براي مشاوره و مناظره در امور قضا اهل علم را جمع آوري كند.

4)     رسيدگي به احوال اوليا بر يتيمان و ديوانگان و سفها

5)     به حال امناي دادرس سابق رسيدگي نمايد.

6)    احوال كساني كه از طرف قاضي سابق مقسم اموال و املاك است تحقيق كند.

آداب مكروحه

1)     زمان غصب به امور قضا نپردازد.

2)     آنكه دادرس هنگام دادرسي زايد از حد خود را ابوس جلوه دهد.

3)     تكليف سنگين بر شهود تحميل كند.

4)     دادرسي يكي از متخاصمين را ضيافت كند.

5)     قاضي نبايد در دادگاه اشاره به كسي نمايد.

6)     قاضي نمي تواند شخصا متولي معاملات خود شود يعني خريد و فروش و صلح و اجاره كند.

آدابي كه تركش براي قاضي لازم است.

1)  تلقين كردن: به معني مدعي را به چيزي تلقين كند. كه موجب پذيرش شدن دعوايش گردد دعوايش گردد. تلقين حرام و تركش واجب است.

2)     ايفاف عزم عزيم يعني هنگامي كه عزيم قصد اقرار داشته باشد دادرس وي را مانع شود و نگذارد اعتراف كند.

3)  ثعثه شهود. هنگامي كه شخص شهادت مي دهد دادرس سخنان در كلمات وي داخل كند كه آن از گفتار خود عدول نمايد.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*