۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » آئین دادرسی مدنی

دعوی و تعاریف و اصطلاحات آن

«دعوي» تعريف دعوي چون تعريف قضا و شرايط دادرسي و آداب آن را اقرار كنيم به معني دعوي و اركان آن كه عبارت از مدعي- مدعي عليه مدعي به و جواب دعوي است مي‌پردازيم. دعوي در لغت به معني طلب آمده است. خداوند درباره اهل بهشت مي فرمايد: ولهم مايدعون اهل بهشت هر چه طلب […]

0001

«دعوي»

تعريف دعوي

چون تعريف قضا و شرايط دادرسي و آداب آن را اقرار كنيم به معني دعوي و اركان آن كه عبارت از مدعي- مدعي عليه مدعي به و جواب دعوي است مي‌پردازيم.

دعوي در لغت به معني طلب آمده است. خداوند درباره اهل بهشت مي فرمايد: ولهم مايدعون اهل بهشت هر چه طلب كند مي يابند. لازمه هر دعوايي آن است كه دو طرف داشته باشند مدعي و منكر. دعوي كننده را مدعي و ديگري را دعوي بر وي متوجه شده مدعي عليه يا منكر و چيزي كه ادعا شده است مدعي به ناميده مي شود. مدعي به گاهي ملك و هنگامي حق است ملك هم گاهي عيني و زماني منفعت و موقعي انتفاع است حق هم گاهي مالي و زماني غير مالي.

تعريف مدعي از مدعي عليه.

فقها براي مدعي سه تعريف نموده اند:

1) اول آنكه مدعي بايد بالغ و عاقل باشد. مدعي كسي است كه هرگاه ترك خصومت كند ديگر كسي به او كاري نداشته باشد و اگر ساكت شود و مخاصمه ننمايد با وي مخاصمه نكند برحسب تعاريف سه گانه مدعي عليه كيس است كه مقابل مدعي و برخلاف وي باشد.

2) مدعي كسي است كه گفتارش خلاف اصل باشد. مدعي بايد داراي رشد قانوني باشد.

 3) شرايط سماع و دعاوي مدعي: مدعي كسي است كه برخلاف ظاهر دعوي نمايد. دعوايي كه مي نمايد بايد ممكن باشد يعني برحسب عادت و عقل و شرع محال نباشد.

4) دعوي برحسب شرع صحيح و لازم باشد يعني به نحوي باشد كه اگر در دادگاه ثابت شود دادرس بتواند مدعي عليه را بدان الزام نمايد.

5) مدعي در دعوايش جازم و قاطع باشد نبايد به گونه اي باشد كه در ذهن بگويد مثلا 10دينار به من بدهكار مي باشد.

6) رسيدگي به امور دعوي معتبر است كه مدعي به چيزي باشد كه مسلم بتواند آن را مالك شود.

مقررات مربوطه به مدعي عليه:

هنگامي كه مدعي به دادگاه حاضر مي شود تحرير دعوي عليه ديگري نمايد قاضي بايد از مدعي عليه درخواست جواب نمايد. چون درخواست جواب از مدعي عليه از مقدمات حكم است پرسشي از مدعي عليه به لحاظ واجب بودن مقدمه واجب است كه جوابي كه مدعي عليه در برابر دعوي مدعي مي دهد سه قسمت است:

1)     اقرار به حقوق مدعي       2) انكار          3) سكوت

1)    اقرار به حقوق مدعي:

اگر مدعي عليه كه واجب اهليّت قانوني باشد نيمي عاقل و بالغ جا جايز التصرف باشد كه مدعي ادعا نموده به آن اقرار نمايد برحسب عموم ادله بايد ملزم نمود تا حق مدعي را تأديه نمايد. اگر مدعي عليه اقرار ننمايد و با اصل بينه مشخص شود.

بنيه منوط بر اجتهاد دادرس است و زماني كه دادرس حكم كند نافذ است و اقرار مدعي عليه به هيچ وجه متوقف بر اجهتاد دادرسي نيست. اگر مدعي عليه به حق ادعا شده اقرار نمايد در صورتي كه دارايي داشته باشد قاضي بايد وي را ملزم به تاديه نمايد اگر مدعي عليه بدون عذري از تأديه امتناع ورزد مدعي مي تواند خود قهراً حقش را از وي اخذ نمايد. 2) ديگر مسائل به اقرار كه مدعي از دادرس خواهش نمايد حكم را نوشته و به دست وي بدهد. 3)مسائل ديگر كه بعد از اقرار مدعي عليه وي مدعي اعسار شود (اگر بدهكار تنگدست باشد مهلتش دهيد تا توانگر گردد) سوره بقره آيه 280.

2-انكار:

الف) قاضي خود به حق مدعي عالم باشد كه بايد قاضي به علم خود عمل نمايد و حكم دهد.

ب) قاضي خود به حق مدعي عالم نباشد، از طريق شهود- از طريق قسم و مدارك.

3- سكوت مدعي عليه:

اگر مدعي به علت ابهّت قاضي كه در وي تاثير گذارد حضور در دادگاه بر رئيس وحشت توليد شده اقرار وانكار نكند و سكوت نمايد قاضي بايد به وسيله اشاره وي را متوجه نمايد كه در آن زمان دو مترجم عادل و جامع شرايط شهادت اشاره وتوضيح داده شده را گواهي دهند و اگر كلمات نمي دانم نه گمان نمي كنم سخنان او دليل بر اقرار نيست و بايد در شمار منكرين دانست.

طرق حكومت:

براي قضاوت طرق مختلف وجود دارد.

1)     علم: قاضي مي تواند با علم خود نسبت به حكم اقدام نمايد.

2)     اسباب علم: وسايل و ابزاري كه قانونگذار آن را تعيين كرده است داشته باشند.

3)  بينه: در لغت به معني مشتق از بيان به معني ايضاح است كه كلمه بنيه گاهي لازم و هنگامي متعهدي است بنيه بيشتر از يكنفر است. شرايط آن بالغ باشد. عاقل باشد. اسلام داشته باشد. ايمان داشته باشد. عدالت داشته باشد. موارد طهارت مولد مروت (مردانگي داشته باشد).

4)     يمين (ياد كننده سوگند).

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*