۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » حقوق مدنی

طلاق و شرایط آن

همه چیز در مورد طلاق گردآورنده : احسان نصوحی هر گون کپی برداری از این مطالب فقط باذکر منبع www.lawgostar.com مجاز است و در غیر اینصورت مدیرت سایت هیچگونه رضایتی در قبال استفاده از آن ندارد . در این مقاله به ترتیب کلیات ، موجبات ، شرایط و تشریفات ، اقسام و آثار طلاق در […]

همه چیز در مورد طلاق

گردآورنده : احسان نصوحی

هر گون کپی برداری از این مطالب فقط باذکر منبع www.lawgostar.com مجاز است و در غیر اینصورت مدیرت سایت هیچگونه رضایتی در قبال استفاده از آن ندارد .

در این مقاله به ترتیب کلیات ، موجبات ، شرایط و تشریفات ، اقسام و آثار طلاق در پنج گفتار بررسی خواهند شد .

گفتار یکم – کلیات

1-   تعریف :

طلاق در لغت به معنی گشودن گره و رها کردن است . در فقه اسلامی در تعریف طلاق گفته اند : طلاق عبارت است از زائل کردن قید ازدواج بالفظ مخصوص . در حقوق امروز ایران طلاق ممکن است به حکم دادگاه یا بدون آن واقع شود ( اگرچه ثبت آن نیاز به حکم دادگاه یا گواهی عدم امکان سازش دارد ) و می توان در تعریف طلاق گفت : طلاق عبارت است از انحلال نکاح دائم با شرایط و تشریفات خاص از جانب مرد یا نماینده او .

بنابراین طلاق ویژه نکاح دائم است و انحلال نکاح منقطع (متعه) از طریق بذل یا انقضاء مدت صورت می گیرد .

ماده 1139 قانون مدنی در این باره می گوید : (( طلاق مخصوص عقد دائم است و زن منقطعه با انقضاء مدت یا بذل آن از طرف شوهر از زوجیت خارج می شود )) .

از نظر ماهیت حقوقی ، در فقه اسلامی و قانون مدنی ، طلاق ایقاعی است که از سوی مرد یا نماینده او واقع می شود . حتی در مواردی که طلاق بر اساس توافق زوجین و به صورت خلع یا مبارات صورت می گیرد ، باید آن را یک عمل حقوقی یک جانبه ( ایقاع ) به شمار آورد ؛ زیرا توافق زوجین که شرط یا انگیزه طلاق می باشد غیر از خود آن است و طلاق یعنی آخرین عملی که با اجرای صیغه تحقق می پذیرد و رابطه نکاح را منحل می کند ، در هر حال ، یک عمل حقوقی یک جانبه (ایقاع) است و ناشی از اراده طرفین نمی باشد .

گفتار دوم – موجبات طلاق

مقصود از موجبات یا اسباب طلاق چیزهائی است که مجوز طلاق به شمار آمده و به استناد آنها می توان اقدام به طلاق کرد . در قانون مدنی به پیروی از فقه امامیه اسباب و موجبات طلاق به شرح زیر است :

اولا ، مرد می تواند برابر مقررات قانون مدنی با مراجعه به دادگاه زن خود را طلاق دهد ( ماده 1133 اصلاحی 1381 ) .

ثانیا ، زن در موارد خاصی در قانون مدنی می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند .

ثالثا ، زوجین با شرایط خاصی می توانند درباره طلاق توافق کنند ( مواد 1145 و 1146 ) . به این گونه طلاق ، خُلع یا مبارات می گویند .

طلاق خلع : در فقه و حقوق مدنی به طلاقی گفته می شود که زوجه بجهت کراهت از شوهر مالی به او می دهد و طلاق می گیرد . آن مال ممکن است عین یا معادل مهر و بیشتر و یا کمتر از آن باشد .

طلاق مبارات : در فقه و حقوق مدنی طلاقی را گویند که زن و مرد از یکدیگر کراهت داشته باشند و زوجه طلاق بخواهد در عوض مالی که به شوهر می دهد نباید زائد بر مهریه باشد .

طلاق به درخواست زن

قانون مدنی در مواد 1129 و 1130 موجباتی را برای طلاق به درخواست زن مقرر داشته است که مبتنی بر فقه اسلامی است . ماده 1129 مربوط به استنکاف یا عجز شوهر از دادن نفقه است و عدم امکان اجراء حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه که در این مورد زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم شرع او را اجبار به طلاق می نماید .

ماده 1130 ق . م. ( اصلاحی 14/8/1370 ) مربوط به عسر و حرج است که به موجب این ماده اگر دوام زندگی زناشویی برای زن موجب مشقت شدید و غیر قابل تحمل باشد زن می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند .

علاوه بر موارد فوق ، قانون مدنی به تبعیت از فقه به زنی که شوهر او چهارسال غایب مفقودالاثر بوده اجازه داده است که از دادگاه تقاضای طلاق کند ( ماده 1029 ) .

شرایط و تشریفات طلاق

طلاق دارای شرایطی است که در قانون مدنی آمده و امروز هم به قوت خود باقی است . بعضی از این شرایط اساسی و مربوط به ماهیت است و پاره ای صوری و تشریفاتی و مربوط به نحوه بیان اراده و شکل خارجی طلاق می باشد . عدم رعایت شرایط و تشریفات مذکور در قانون مدنی موجب بطلان طلاق است .

شرایط اساسی طلاق

شرایط اساسی طلاق مربوط به طلاق دهنده و پاره ای دیگر مربوط به مطلقه ( زن ) است . برخی از این شرایط مانند قصد و رضا و اهلیت برای هر عمل حقوقی لازم است و ویژه طلاق نیست و بعضی دیگر مانند پاکی زن به طلاق اختصاص دارد .

شرایط طلاق دهنده

طلاق دهنده شوهر است :

برابر فقه اسلامی و قانون مدنی ، طلاق دهنده شوهر است که می تواند برای اجرای صیغه طلاق به زن یا شخص دیگری وکالت برای طلاق دهد . و نیز ممکن است حاکم به نمایندگی قانونی از شوهر زن را طلاق دهد .

طلاق دهنده ( شوهر ) باید اراده و اهلیت برای طلاق داشته باشد .

اراده

طلاق یک عمل حقوقی یک جانبه ( ایقاع ) است و مانند ساری اعمال حقوقی ، قصد و رضا یا اراه در آن شرایط صحت محسوب می شود ( ماده 1136 قانون مدنی ) . بنابراین هرگاه کسی در حال مستی یا از باب شوخی صیغه طلاق جاری کند ، یا اشتباها به جای یکی از زنهایش زن دیگری را طلاق دهد ، این طلاق باطل و از درجه اعتبار ساقط است . قصد طلاق باید به طور منجز بیان شود . یعنی طلاق دهنده باید جازم و قاطع باشد . اگر طلاق به نحوه معلق واقع شود ، یعنی تحقق آن منوط به وقوع امری باشد ، چنانکه مرد به زنش بگوید :  (( طلاقت دادم ، اگر تا سه ماه دیگر آبستن نشوی )) طلاق باطل است .

ماده 1135 قانون مدنی : (( طلاق باید منجز باشد و طلاق معلق به شرط باطل است )) .

اهلیت

بلوغ و عقل :

طبق ماده 1136 قانون مدنی ، طلاق دهنده باید بالغ و عاقل باشد . منظور از بالغ کسی است که به سن پانزده سال تمام قمری رسیده باشد . صغیر حتی با اجازه ولی یا قیم خود نمی تواند زن خویش را طلاق گوید و نیز از آنجا که طلاق امری شخصی است که خود شخص باید درباره آن تصمیم بگیرد ولی یا قیم مجاز نیست که زوجه مولی علیه خود را به نمایندگی از او طلاق دهد .

طلاق مجنون :

مجنون دائمی نمی تواند شخصا زنش را طلاق دهد ، چون فاقد درک و اراده حقوقی است و اعمال حقوقی او باطل است .

ماده 1137 قانون مدنی در این زمینه می گوید : (( ولّی مجنون دائمی می تواند در صورت مصلحت مولی علیه زن او را طلاق دهد )) . ولّی در این ماده اعم از ولی قهری ، وصی یا قیم است .

طلاق سفیه :

چون حجر سفیه محدود به امور مالی است و طلاق را نمی توان از این امور محسوب داشت ، طلاق سفیه بی اشکال است و او می تواند با رعایت مقررات و تشریفات زنش را طلاق دهد .

شرایط مطلقه

چون طلاق اصولا از طرف مرد واقع می شود ، برای صحت آن قصد و رضا و اهلیت زن شرط نیست ؛ لیکن برابر قانون مدنی طلاق باید در حال پاکی ( طهر ) زن واقع شود و به علاوه باید از پایان عادت زنانگی تا هنگام طلاق بین زن و شوهر نزدیکی روی نداده باشد .

پاکی زن :

طبق ماده 1140 قانون مدنی ، (( طلاق زن در مدت عادت زنانگی یا در حال نفاس صحیح نیست … )) . نفاس حالتی است مانند عادت زنانگی که هنگام زایمان و مدتی بعد از آن در زنان پیدا می شود و مدت آن حداکثر ده روز بعد از زایمان است .

به هر حال طلاق در حال عادت زنانگی و نفاس باطل است ، مگر در سه مورد زیر :

اول – طلاق زن آبستن : معمولا در دوران حاملگی عادت زنانگی و نفاس وجود ندارد . معهذا چون در بعضی از زنان حتی در دوران بارداری حال قاعدگی دیده می شود ، قانونگذار به عنوان استثناء پاکی زن را در این مورد شرط ندانسته است ( ماده 1140 ) .

دوم – طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود : هرگاه قبل از نزدیکی بین زوجین مساله طلاق عنوان شود ، چون هنوز ازدواج پایدار نشده و فرزندی از آن ببار نیامده ، قانونگذار طلاق را آسان تر کرده و پاکی زن را شرط قرار نداده است ( 1140 ) .

سوم – طلاق از طرف شوهر غیب : اپر شوهر غایب باشد ، یعنی در زمان طلاق در محل سکونت زن نباشد و نتواند اطلاع حاصل کند که زن در حال طهر است یا نه ، می تواند زن خود را طلاق دهد و در این صورت نیز پاکی زن شرط صحت طلاق نیست ( ماده 1140 ) .

عدم وقوع نزدیکی از پایان عادت زنانگی تا هنگام طلاق

علاوه بر اینکه زن در زمان وقوع طلاق باید پاک باشد ، طلاق هنگامی صحیح است که از زمان پاک شدن تا زمان وقوع طلاق نزدیکی بین زوجین روی نداده باشد . در اصطلاح حقوقی می گویند : زن باید در طهر غیر مواقعه باشد . ماده 1141 قانون مدنی در این باره چنین مقرر می دارد : (( طلاق در طهر مواقعه صحیح نیست ، مگر اینکه زن یائسه یا حامل باشد )) .

بنابراین اگر پس از پاک شدن زن ، مرد با او نزدیکی کرده باید ، نمی تواند او را طلاق دهد ، مگر اینکه صبر کند که زن از نو عادت شود و پاک گردد و آنگاه اقدام به طلاق کند . فقط در مورد زن یائسه ( زنی که بر اثر زیادی سن عادت زنانگی نبیند و از آبستن شدن مایوس است ) و زن آبستن رعایت این شرط لازم نیست و طلاق در طهر مواقعه نیز صحیح است .

[quote bgcolor=”#eeee22″]برای مشاوره حقوقی اینجا کلیک کنید[/quote]

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

۲۶ دیدگاه

  1. مرتضی سماواتی

    من به همسرم وکالت طلاق دادم.ایا موقع طلاق وجود مرد الزامی یا نه

  2. Slm
    Bebakhshid man kharej az iran Dars mikhonam va hamsaram ro aslan sal be sal nemibinam
    Ishon be man Hata nafaghe Dar modate 5sal zendegimon be man nadadnd
    Etiyad ham darand Hata to camp Bastary bodand ghablan
    Aya Mitonam ghiyabi vakilam talaghamo begirand ?
    2-ishon az man shekayat karde ke man chon kharej hastam beheshon khiyanat karde va mikonam , aya mitone be man asyb bezanamd ?
    3-midam mano tahdid mikonand ke acid mipa sham rot ba …. Aya Mitonam shekayat konam azeshon , baraye shekayat che hory Mitonam sabet konam
    Mamnon misham soalam ro pasolh bedin

    • احسان نصوحی

      سلام
      از این پس سوال خود را فارسی تایپ کنید.
      شما مسلما باید برای خروج از ایران از همسر خود اجازه گرفته باشید و در غیراینصورت ناشزه محسوب و نفقه به شما تعلق نمیگیرد . منتها شما میتوانید اقدام به طلاق کنید و وکالت بدهید به یک وکیل دادگستری وکالت دهید و در صورت لزوم به حضور شما دادگاه احضار خواهد کرد.

  3. Salam. Man 3salo nime ezdevaj kardam. Moshkele ziadi dashtim. Vaghty aghd jardim man haghe talagho gereftam..alan age bekham talagh begiram. Hamsaram sare lajbazi mitone laj kone va talagh nade. Mehryamo mitonam begiram ? e

    • احسان نصوحی

      سلام.
      اگر وکالت در طلاق را ضمن عقد گرفته باشید میتوانید در صورت حصول تخلف از شرط موردنظر اقدام کنید و شوهرتان هم مطیع حرف دادگاه است. مهریه هم میتوانید بگیرید

  4. سلام اگه زن بیماری داشته باشه و از همسرش پنهان کرده باشه در موقع طلاق مهریه ای به زن تعلق میگیرد یا نه ؟

  5. با سلام
    لطفا بفرمایید چگونه امکان درخواست طلاق از خارج از ایران امکانپذیر است؟

    • احسان نصوحی

      سلام. طبق ماده 14 قانون حمایت از خانواده : هرگاه یکی از زوجین مقیم خارج از کشور باشد، دادگاه محل اقامت طرفی که در ایران اقامت دارد برای رسیدگی صالح است. اگر زوجین مقیم خارج از کشور باشند ولی یکی از آنان در ایران سکونت موقت داشته باشد، دادگاه محل سکونت فرد ساکن در ایران و اگر هر دو در ایران سکونت موقت داشته باشند، دادگاه محل سکونت موقت زوجه برای رسیدگی صالح است. هرگاه هیچ ‌ یک از زوجین در ایران سکونت نداشته باشند، دادگاه شهرستان تهران صلاحیت رسیدگی را دارد، مگر آنکه زوجین برای اقامه دعوی در محل دیگر توافق کنند.

  6. salam man 18 salame va kharej az iran hastam..
    zamanike madaram hamele bod mano be esm pesar amom kard va vaghti 14 salam bod ba rezayat famil ba ishon ezdvaj kardam va az aval namzadi ta 1 sali ke ba ishon bodam modam bahs va dava bod chandin bar tasmim talaq gereftam ama nashod.. man ishon ro aslan dost nadashtam va ba in sharayet alan azash nefrat daram hata alan 3 sal hast ke man ishon ro nadidam 1 mah baed arosi ba in aqa omadam kharj va alan mondam chetori az ishon joda besham dastan zendgim khili pichede ast va age mishe mano komak konid mamnon

    • احسان نصوحی
      احسان نصوحی

      باسلام
      به زودی جواب مفصلی برای شما به ایمیلتان ارسال میکنم

  7. سميرا سبزخاني

    سلام. من 18 سالمه 2ساله ازدواج كردم . با شوهرم تفاهم نداريم ميخوام ازش طلاق بگيرم فقط ميخوام بدونم چطوري اقدام كنم .اگه من درخواست طلاق بگيرم مهريه به من تعلق ميگره يا نه؟

    • احسان نصوحی

      باسلام
      طلاق حق مرد است و زوجه در برخی موارد حق طلاق دارد که بخواهد از شوهرش طلاق بگیرید ولی در هر صورت مهریه حق زن است چه طلاق بگیرد و چه نگیرد با برخی توضیحات .
      در صورتی که سوالی دارید می توانید در انجمن سایت مطرح کنید ویا با شماره 09356279901 تماس حاصل کنید. باتشکر

  8. age shohar rezayat bedahad ke zan talagh bedahad. Aya zan ejazeye be ejra gozashtane mehriye ra bad az inke shohar rezayat dad ke zan mitavanad talagh bedahad darad?

    • احسان نصوحی

      باسلام
      مهریه حق زن است و در هر صورت میتواند مطالبه کند مگر اینکه مهر را ببخشد و یا بر اثر بخشش مهر اجازه داده شده باشد

  9. با سلام اگر ممکنه اطلعات بیشتری در مورده طلاق غیابی و شرایط آن را در صورت امکان ایمیل کنید ممنون از زحماتتان

  10. باسلام
    من خانمی 25ماه قبل عقد کرده ام
    شرط ضمن عقد 4سال طول مدت عقد وبعد ازدواج بوده که متاسفانه جایی ثبت نشد
    الان خانم از اینجانب شکایت کرده وخواهان قسمتی از مهریه ب مبلق10سکه ونفقه 25ماه گذشته میباشد
    از ماده 1107 و1106بهره برده است
    اینجانب هنوز دانشجو میباشم
    سربازی نیز نرفته ام
    ایا این خانوم میتواند با توجه به این که من استطاعت مالی نداشته وهنوز دانشجو هستم واموالی به نام ندارم مرا به زندان انداخته ومهریه خود را طلب کند؟
    من 25ماه پیش نیز دانشجو بودم وآن زمان پدرم سر عقد حضور نداشته اند
    این خانم ب مدت18ماه است که دیگر از من تمکین نکرده است
    باتشکر

  11. سلام خواهشمندم مطالبی درباره ملاکهای تشخیص حقوق مالی از غیر مالی را برایم میل کنید باتشکر

  12. سلام مطالبتون خوبه فقط ا گه ممکنه راجع به موضوعات حقوق اساسی به میلم بفرستید مثلا قوانین ازدواج و…

  13. متشکر از زحماتتون نهایت استفاده رو بردم

  14. salam. yek soal… man 23 sale ke ba ham saram zendegi mikonam vali alan be modate 5 sale ke be etiyad roo avorde va daem be khoone nemiyad dar soorati ke hazine haye maddi ro kamelan tamin mikone. aval inke aya mitooonam taghazaye talagh bede?? ghanon hamichin haghii be man dade? dovom inke agar taghazaye talagh bedam, nafaghe va mehriye behem taalogh migire? dar sharayete zemne aghd ham haghe talagh be mard taalogh dare. ba tashakor

  15. سلام
    عالی بود ممنون از زحماتتون