۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » حقوق پزشکی و دارویی

مسئوليت پزشکان در صورت عدم رعايت اصول علمي و ضوابط فني

در مواردي که قانونگذار اجازه مي‌دهد که با رضايت مجني‌عليه، پزشک به انجام اعمال جراحي مبادرت کند، او ملزم به رعايت اصول علمي و فني بوده و در غير اين صورت، مسئول است. به عنوان يک قاعده کلي، رضايت در بعضي از جرايم موجب مي‌شود که جرم واقع نشود. چرا که رضايت نداشتن مجني‌عليه، شرط […]

در مواردي که قانونگذار اجازه مي‌دهد که با رضايت مجني‌عليه، پزشک به انجام اعمال جراحي مبادرت کند، او ملزم به رعايت اصول علمي و فني بوده و در غير اين صورت، مسئول است. به عنوان يک قاعده کلي، رضايت در بعضي از جرايم موجب مي‌شود که جرم واقع نشود. چرا که رضايت نداشتن مجني‌عليه، شرط تحقق جرم است.
هنگامي که فردي، مال متعلق به شخصي ديگر را سرقت ‌کند، فرض کلي بر اين است که صاحب مال، راضي به اين اقدام نيست و در جرايمي مانند بازداشت غيرقانوني نيز اوضاع به همين صورت است. اين در حالي است که اگر آزادي فرد، با رضايت خود او سلب شود، جرمي در اين ميان واقع نشده است.
 در جرايم قابل گذشت، اگر شخص رضايت داشته باشد، عملا جرم تعقيب نمي‌شود يا در صورت آغاز به تعقيب، با رضايت مجني‌عليه، قرار موقوفي تعقيب صادر شده و پروسه تعقيب متوقف مي‌شود. حتي در صورت رسيدگي و صدور حکم قطعي، اجراي حکم موقوف مي‌شود.
در ساير جرايم، رضايت مي‌تواند موجبات تخفيف را حسب مورد، قبل يا بعد از صدور حکم فراهم کند.
ضوابط قانوني براي برخي حرف و مشاغل
 قانونگذار براي حرف و مشاغل خاصي از جمله پزشکي، رعايت بعضي موارد را الزامي مي‌داند که البته بسيار منطقي به نظر مي‌رسد. به عنوان مثال، ورود جراحت به افراد در حالت عادي، جرم است. اين در حالي است که بيماري که در شرايط جسمي نامناسبي قرار دارد، اگر براي انجام اعمال جراحي بر روي اعضاي بدنش، رضايت خود را اعلام کند، در اين صورت ايراد جرح مباح است و پزشک به دليل ايراد جرح عمدي، تحت تعقيب قرار نخواهد گرفت.
باید افزود رضايت مجني‌عليه يا برائت پزشک، به اين دليل نيست که پزشک بتواند خارج از ضوابط و به دلخواه عمل کند، اين موضوع بدين معنا است که بيمار حاضر نيست خود را در اختيار پزشک قرار دهد؛ در حالي که به اين موضوع عالم است که وي به اصول پزشکي، ملزم نبوده و آن را به طور جدي، مورد رعايت قرار نمي‌دهد.


پزشک چه زماني مسئول است؟
به گفته وي، هر جايي که قانونگذار اجازه مي‌دهد که با رضايت مجني‌عليه، پزشک به انجام اعمال جراحي مبادرت کند، او ملزم به رعايت اصول علمي و فني بوده و در غير اين صورت، مسئول است. قانونگذار به پزشک اجازه نمي‌دهد که بدون رعايت اصول علمي و فني با جان ديگران بازي کند يا اينکه موجب نقص يا هر صدمه ديگري در بدن افراد شود. در بدو ورود بيمار به مراکز درماني، فرم‌هايي پيش روي او يا اطرافيانش قرار مي‌گيرد و در اين حالت، فرض کلي بر اين است که پزشک قادر به انجام عمل جراحي و درمان است.
گاهي کادر مراکز درماني با صحنه‌اي مواجه مي‌شوند که اوضاع جسمي بيمار وخيم است و به دليل شرايط اضطراري، خود و اطرافيانش در حالت نگراني و اضطراب به سر مي‌برند و در چنين شرايطي، فرم رضايت‌نامه را در اختيار بيمار و اعضاي خانواده‌‌اش مي‌گذارند تا پس از مطالعه، آن را امضا کند.
پذيرش بيمار بدون گرفتن رضايت در مواقع اورژانسي
در بسياري از موارد، بيمار يا اعضاي خانواده‌اش، بدون مطالعه فرم‌هاي مورد نظر، آن را امضا مي‌کنند. اين در حالي است که اصل بر اين است که پزشک بايد در چارچوب اصول عملي اقدام کند همچنين اگر بيمار فرم را امضا نکرده و رضايت ندهد، بر اساس ماده‌واحده سال 1354 که لازم‌الاجرا است، بيمارستان‌ها و مراکز درماني، ملزم به پذيرش فرد هستند. قانونگذار موضوع اجبار به امضاي فرم رضايت را نپذيرفته چرا که اين اقدام خلاف قانون است.
در خصوص شخصي که نياز به درمان فوري دارد، در صورت وجود يا نبود رضايت، مراکز درماني ملزم به درمان هستند و بايد در اسرع وقت او را تحت عمل جراحي قرار دهند. مگر در موارد مربوط به اعمال زيبايي. اين در حالي است که در مورد درمان‌هاي پزشکي، مراکز درماني ملزم به پذيرش بيمار بدون گرفتن رضايت هستند.
 در موارد فوري، اخذ رضايت ضروري نيست
ارتکاب رفتاري که طبق قانون، جرم محسوب مي‌شود، در مواردي قابل مجازات نيست؛ هر نوع عمل جراحي يا طبي مشروع که با رضايت شخص يا اوليا يا سرپرستان يا نمايندگان قانوني وي و رعايت موازين فني و علمي و نظامات دولتي انجام مي‌شود، از اين جمله است. ضمن اينکه در موارد فوري، اخذ رضايت ضروري نيست.
 البته همانطور که گفته شد، انجام اعمال جراحي توسط پزشک، براي مداواي بيمار، در صورتي که اصول فني رعايت شود، موجب مسئوليت براي او نخواهد بود و اگر اين ضوابط و اصول از سوي پزشک، رعايت نشود، وي مسئول است و جرم غير عمدي تلقي مي‌شود. سليمي عنوان کرد: در شرايطي که پزشک، ضوابط و اصول علمي و فني را رعايت نمي‌کند يا داراي علم کافي نيست، بايد گفت که عمدي در ايراد صدمه وجود ندارد اما با اين حال، مرتکب قصور و تقصير شده که جرمي غيرعمدي است.

صادق سلیمی

نوشته های مشابه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*