۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » حقوق مدنی

مهریه

مهریه مهر یا صداق که به فارسی کابین گفته شده است مالی است که زن بر اثر ازدواج مالک آن می گردد و مرد ملزم به دادن آن به زن می شود . نهاد نهر در حقوق ایران مبتنی بر سنت و مذهب است . مرد به هنگام اجرای صیغه ی نکاح و ازدواج، چیزی […]

مهریه
مهر یا صداق که به فارسی کابین گفته شده است مالی است که زن بر اثر ازدواج مالک آن می گردد و مرد ملزم به دادن آن به زن می شود . نهاد نهر در حقوق ایران مبتنی بر سنت و مذهب است .
مرد به هنگام اجرای صیغه ی نکاح و ازدواج، چیزی را به همسرش تقدیم می کند که در اصطلاح «مهریه» (صداق) نامیده می شود. این هدیه و بخشش که از طرف مرد انجام می شود، به معنای اظهار محبّت و علاقه و پایبندی به لوازم زندگی مشترک و ارتباط زناشویی است. در آموزه های دینی برای مهریه، مقدار معینی تعیین نشده است، بلکه این امر به توافق زن و مرد بستگی دارد. همچنین در نوع مهریه نیز محدودیتی وجود ندارد و هر چیزی که ارزش اقتصادی واجتماعی داشته باشد، می تواند مهریه قرار گیرد .
در فقه و قانون مدنی مهر بر سه گونه است : مهرالمسمی ، مهرالمثل ، مهرالمتعه .


مهر المسمی
مهر المسمی: مهری است که زن و شوهر قبل از انعقاد عقد نسبت ‏به مقدار و میزان آن توافق نموده و آن را در عقد ذکر می‌کنند. تعیین میزان مهر مطابق‏ ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی منوط به تراضی طرفین است و محدودیتی در این خصوص در قانون پیش‌بینی‏ نشده‌است. و طبق ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی، مهر باید بین ‏طرفین تا حدی که رفع جهالت آنها بشود، معلوم باشد(ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی) .
شرایط مهر المسمی:
1- مهرباید مالیت داشته یعنی دارای ارزش داد و ستد اقتصادی باشد ( ماده 1078 قانون مدنی ) . پس هوا و آب دریا را که ارزش را که ارزش داد و ستد اقتصادی ندارند نمی توان به عنوان مهر تعیین کرد .
2- مهر باید قابل تملک به وسیله زن باشد ( ماده 1078 ق.م ) . بنابراین اموال و مشترکات عمومی و موقوفات را نمی توان مهر قرار داد . همچنین مالی که متعلق حق شخص ثالث است را هم نمی توان به عنوان مهر تعیین کرد مگر به اجازه دارنده حق .
3- هرگاه مهر عین معین باشد ، باید در زمان عقد موجود باشد . و اگر معلوم شود که آن عین در زمان عقد موجود نبوده ، تعیین مهر باطل خواهد بود .
4- مالی که مهر قرارداده می شود باید ملک شوهر باشد . البته ملک غیر را هم با اذن مالک می توان مهر قرار داد . اگر ملک غیر بدون اذن مالک مهر قرار داده شود و بعدا مالک آن را اجازه کند تعیین مهر نافذ خواهد بود . لیکن اگر صاحب مال اجازه ننماید ، شوهر باید مثل یا قیمت آن را بدهد ( ماده 1100 ق.م ) .
5- ماده 1079 ق.م : (( مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آنها بشود معلوم باشد )) . معلوم بودن مهر این است که مقدار و جنس و وصف آن مشخص باشد .
6- مهر باید معین باشد یعنی نمی توان یکی از دو یا چند چیز را به طور مردد مهر قرارداد ( مانند یکی از دو ماشین به طور نامعین ) (( مستنبط از ماده 190 ق. م . )) .
7- مهر باید منفعت عقلایی داشته باشد . بنابراین چیزی را که قانون فروش یا استعمال آن را ممنوع کرده ( مانند مواد مخدر ) نمی توان مهر قرارداد .
8- شوهر باید قدر بر تسلیم مهر داشته باشد وگرنه تعیین مهر درست نخواهد بود  ( مستنبط از ماده 348 ق.م ) .

عدم تعیین مهر در عقد ازدواج
ماده 1087 قانون مدنی در این باره می گوید : (( اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده ، یا عدم مهر شرط شده باشد ، نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد ، مهر را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین ، بین آنها نزدیکی واقع شود ، زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود )) .

مهر المثل
اگر در زمان انعقاد عقد راجع به مهریه توافق نشده یا اینکه مهریه نوعی تعیین گردیده که مطابق قانون نبوده، ولی عمل زناشوئی بین زوجین رخ داده‌است، در این حالت بر اساس عرف و عادت محل و وضعیت خاص زوجه مانند تحصیلات، سن، شغل ، موقعیت خانوادگی و امثال آن و با در نظر گرفتن مقتضیات زمان و مکان ، مغین می گردد که به این نوع مهریه مهرالمثل می‌گویند .
ماده 1091 قانون مدنی در این باره می گوید : (( برای تعیین مهرالمثل باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات و وضعیت او نسبت به اماثل و اقران و اقارب و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود )) .
برابر قانون مدنی ، زن در موارد زیر مستحق مهرالمثل است :
1- هرگاه مهر در عقد تعیین نشده باشد و قبل از تراضی بر مهر معین ، بین زوجین نزدیکی واقع شود ( ماده 1087 ق.م ) .
2- هرگاه عدم مهر در عقد شرط شده باشد و قبل از تراضی زوجین بر مهر ، نزدیکی واقع شود ( ماده 1087 ) .
3- هرگاه توافق طرفین درباره مهر المسمی به جهتی باطل باشد ، چنانکه مال تعیین شده مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد ( ماده1100 ق.م) .
4- ماده 1099 ق.م : (( در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی ، زن مستحق مهرالمثل است )) .

مهرالمتعه
در نکاحی که دائم بوده و مهریه ذکر نشده یا شرط عدم مهر شده باشد زوج به زوجه مطلقه خود که با او نزدیکی نکرده ‌است مهریه‌ای پرداخت می‌کند و این مهریه اصطلاحا مهرالمتعه گفته می‌شود .
ماده 1093 قانون مدنی در این باره می گوید : (( هرگاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر ، زن خود را طلاق دهد ، زن مستحق مهرالمتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد مستحق مهرالمثل خواهد بود )) .

عیب یا تلف مهر
شوهر ضامن مهر است و تا وقتی که آن را به زن تسلیم نکرده مسول عیب یا تلف آن است . ماده 1084 قانون مدنی در این باره می گوید :
(( هرگاه مهر عین معین باشد و معلوم گردد قبل از عقد معیوب بوده و یا بعد از عقد و قبل از تسلیم معیوب و یا تلف شود ، شوهر ضامن عیب و تلف است )) .
مالکیت زن بر مهر
برابر ماده 1082 قانون مدنی (( به مجرد عقد زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید )) .
برابر ماده 1092 قانون مدنی (( هرگاه شوهر قبل از نزدیکی ، زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلا داده باشد ، حق دارد مازاد از نصف را عینا یا مثلا یا قیمتا استرداد کند )) .
بنابر این ماده ، مالکیت زن ، نسبت به نصف مشاع مهر ، مالکیت متزلزل است و با تحقق نزدیکی مستقر (پایدار ) می شود .
حق حبس
قانون به زن حق داده است که تا مهر خود را دریافت نکرده ، از تمکین خودداری نماید . این حق معروف به حق حبس است .
ماده 1085 قانون مدنی در این زمینه مقرر می دارد : (( زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند ، مشروط بر اینکه مهر او حالّ و این امتناع مسقط حق نفقه  نخواهد بود )) .
طبق این ماده حق حبس مشروط به این است که مهر زن حالّ ، یعنی بدون مدت و قابل وصول به مجرد عقد ، باشد . هرگاه مهر موجل ( مدت دار ) باشد ، برابر ماده 1085 قانون مدنی ، زن حق حبس ندارد .
اگر زن قبل از دریافت مهر از شوهر تمکین کند ، حق حبس او ساقط می شود و دیگر نمی تواند به عنوان عدم تادیه مهر از انجام وظایف زناشویی خودداری کند . ماده 1086 قانون مدنی در این باره می گوید : (( اگر زن قبل از اخذ مهر ، به اختیار خود ، به ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد قیام نمود ، دیگر نمی تواند از حکم ماده قبل استفاده کند . معذالک حقی که برای مطالبه مهر دارد ساقط نخواهد شد )) .
محاسبه مهریه
بر اساس ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده 1082 قانون مدنی مصوب مورخه 13/ 2/ 1377 هیأت محترم وزیران، نحوه محاسبه ارزش فعلی مهریه به ترتیب ذیل می‌باشد:
(( نحوه محاسبه مهریه وجه رایج بدین صورت است :
متوسط شاخص بها در سال قبل ، تقسیم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد ضرب در مهریه مندرج در عقد نامه )) . مقصود از سال قبل در این ماده ظاهرا سال قبل از محاسبه است که شاخص آن در اختیار مرجع قضائی یا ثبتی می باشد .
به موجب ماده 3 ، (( در مواردی که مهریه زوجه باید از ترکه زوج متوفی پرداخت شود ، تاریخ فوت مبنای محاسبه مهریه خواهد بود )) .

نحوه محاسبه مهریه در صورت وقوع طلاق و مطالبه مهریه با ادامه زندگی مشترک :
در این حالت باید شاخص سال قبل از سال محاسبه را بر شاخص سال وقوع عقد ازدواج تقسیم و حاصل این تقسیم را در مبلغ مهرالمسمی ضرب کرد تا میزان مهریه قابل پرداخت و دریافت بدست آید .

نحوه محاسبه مهریه در صورت فوت زوج :
اگر زوج بعد از فوت شوهرش برای وصول مهریه خود از ماترک زوج اقدام کند ، در این فرض در هر تاریخی زوجه بعد از فوت شوهرش مهریه خود را مطالبه کند ، باید شاخص سال فوت زوج بر شاخص سال ازدواج تقسیم و حاصل بدست آمده ضرب در مبلغ مهرالمسمی گردد و تاریخ مطالبه ملاک محاسبه نخواهد بود .
تذکر : کاربرگرامی استفاده از مطالب فقط با ذکر منبع www.LawGostar.com مجاز است در غیر اینصورت شرعا و قانونا حرام می باشد و پیگرد قانونی دارد .

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

۲ دیدگاه

  1. سلام
    مطلبتون خیلی بدردم خورد از این به بعد حتما سر می زنم بهتون آخه منم رشتم حقوقه . راستی قضیه مسابقه چیه؟ از کی راه می یفته؟

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*