۞ امام رضا (ع) :
از نشانه های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حكمت است . خاموشی و سكوت ، دوستی آور و راهنمای هر كار خیری است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » وکالت و موارد مربوط به آن

وکالت

وکالت حقوق چکیده : وکالت تنها یک شغل نیست بلکه  هنری است ‏تابع شرایط خاص خود. وکالت مانند کار با اشیا یا ‏مواد خطرناک، ممکن است وکیل را در خود و با خود ‏درگیر نماید. به طوری که عده ای از وکلا  را از ‏این شغل بیزار نماید و جماعتی را بیمار ‏ ‏ و […]

وکالت

حقوق

چکیده : وکالت تنها یک شغل نیست بلکه  هنری است ‏تابع شرایط خاص خود. وکالت مانند کار با اشیا یا ‏مواد خطرناک، ممکن است وکیل را در خود و با خود ‏درگیر نماید. به طوری که عده ای از وکلا  را از ‏این شغل بیزار نماید و جماعتی را بیمار ‏ ‏ و تنها ‏عده ای را که –به هر دلیل مانده اند-  امیدوار!  ‏این نوشتار کوتاه برای دو دسته اول نیست برای ‏آنانی است که مانده اند وامیدوار هم مانده اند !‏…
‏«استرس» (‏stress‏) در لغت به معنی «فشار و زور» و نیز به معنی «اهمیت دادن » ‏آمده است.(‏Haim.p۵۵۸‎‏ ‏ ‏ )

استرس بخشی از زندگی مدرن بوده و  در نتیجه ی ‏تغییرات در زندگی و یا نیازهای زندگی ایجاد می شود. بنابراین وقتی شما با چیز ‏جدیدی مواجه می شوید که نشانگر تغییر و دگرگونی در زندگی شماست و یا آینده ای ‏بدون پیش بینی را برای شما رقم می زند دچار اضطراب ونگرانی می شوید .این ‏اضطراب ونگرانی جسم ،روح و روان ونیز عواطف شما را درگیر می کند.مثلاً در اثر ‏استرس ممکن است به شدت دچار درد در ناحیه معده بشوید(درگیری جسمی)یا دچار ‏خستگی مفرط بشوید بدون این که کارجسمی کرده باشید(درگیری روحی)و یا این که ‏احساسات عاطفی ناخوشایندی داشته باشید مثل این که احساس کنید آدمِ ناموفق وبی ‏خودی هستید یا کسی شما را به خاطر عدم موفقیت دوست ندارد(درگیری عاطفی) . ‏اصولاً جسمِ آدمی ،پیوند و وابستگی با روح دارد وبالعکس! پدر تحقیقات استرس،  ‏هانس سلیه  استرس  را به معنی «طیف گسترده ای از محرک های قوی جسمی و ‏روانی »می داند(‏Hans Selye ‎‏  به نقل از  ‏Melanie King ‎‏ ص ۱۹ ‏ ‏) اما این ‏محرِّک های جسمی و روانی چیست؟ در درون انسان نیرو و انرژی هایی یافت می ‏شود که او را به حرکت و تلاش وادار می سازد.روانشناسان به این نیروها،محرِّک یا ‏انگیزش می گویند.بنابراین هر عاملی که باعث فعالیت (داخلی یا خارجی)موجود زنده ‏شود،خود نوعی انگیزش یا محرک به حساب می آید. انگیزه       ( ‏Motive‏ ) موجود ‏زنده را از داخل به فعالیت وادار می کند. عروسک خیمه شب بازی را به یاد بیاورید! ‏عروسک به خودی خود حرکتی ندارد بلکه عروسک گردان با استادی بندهای متصل ‏به عروسک را به حرکت در می آورد و با تکان دادن بندها، عروسک نیز به حرکت در ‏می آید. هر چند موجود زنده در اثر تحریکات دقیقاً مانند عروسک عمل نمی کند،اما تا ‏حدودی حرکات موجود زنده شبیه حرکات عروسک خیمه شب بازی است.در اصطلاح ‏روانشناسی به حرکات غیر ارادی موجود زنده که تحت تاثیرعوامل شیمیایی و فیزیکی ‏و غیره  واقع می شود تروپیسم( ‏Tropisms‏ ) می گویند. موجود زنده ای مانند ‏سوسک حمام با ملاحظه نور فرار می کند ولی پروانه با دیدن نور به طرف آن می ‏رود.به این واکنش ها در اصطلاح بازتاب (‏Reflex‏ ) می گویند. در آدمیزاده نیز به ‏دلیل وجود سیستم اعصاب ، بازتاب امری طبیعی است .وقتی پزشک چوب مخصوص ‏معاینه را در گلو فرو می برد ،حالت تهوع به انسان دست می دهد یا وقتی نور به چشم ‏می تابد،مردمک کوچک وبزرگ می شود.بنابراین بازتاب ها نقش مهمی در رفتار ‏آدمی دارند. استرس از جمله همین محرک ها و انگیزش هاست که در مقابل آن روح ‏وجسم آدمی حالت بازتاب به خود می گیرد.بنابراین در پاسخ به این انگیزش، گاهی ‏آدمی حالت فرار گرفته وگاهی نیز به مقابله همراه با تجزیه وتحلیل و حل مشکل می ‏پردازد.(نرمان ل. مان ص ۳۰۷‏ ‏) ناگفته نماند وجود استرسِ مثبت لازمه زندگی ‏است،مقدارِ کمی استرس مثبت(‏Positive Stress‏) انگیزه ای در ما ایجاد می کند ‏که می تواند پیشاپیش ما را برای موقعیت های دشواری مانند آزمون های شغلی یا ‏امتحان آماده کند و یا بارها از همکاران شنیده ام که تنظیم لایحه در دقیقه نود،  ‏استعداد انسان را شکوفا کرده و بیشتر از حدّ تصور خوب از آب در آمده است. اما آنچه ‏که باید جلوی آن گرفته شود وبه مثابه یک بیماری خطرناک با آن مقابله ‏کنیم،استرس منفی(‏‎ Negative Stress‏) است. در حقیقت استرس مثبت ،طبیعی ‏و عادی است ،اما استرس منفی نوعی عذاب کشیدن و تحلیل روحی وجسمی ‏است.اکنون علائم این بیماری را بررسی می کنیم:‏


‏ الف-  علائم جسمی استرس منفی یا بیماری استرس عبارت است از: ۱.خستگی ‏مفرط۲.لرزش۳ .سردردومیگرن۴ . سرماخوردگی های پی درپی وترش کردن ۵.تهوع ‏واستفراغ ۶.دردهای شدید شکمی۷.تپش قلب ۸. اسهال۹.دردهای قفسه ‏سینه۱۰.گرفتگی گردن یا عضلات ۱۱.بی خوابی ۱۲.کمردرد ۱۳. فشارخون بالا ۱۴. ‏برافروخته شدن وعرق کردن ۱۵. کم اشتهایی ۱۶. احساس سرما خوردگی ۱۷. عطش ‏غیر عادی ۱۸. کرخ شدگی جسمی (شست پا ،انگشت ها و لب ها) ۱۹. زونا ۲۰. ‏سندرم تحریک پذیری روده ۲۱. اختلالات پوستی (عفونت پوستی بین انگشتان پا و ‏شست پای ورزشکاران ،اگزما، سوریاس،زخم ها و…)۲۲. اختلالات هورمونی ‏‏(اختلالات دوره ی قاعدگی ،کاهش لیپیدو ،ناتوانی جنسی) ‏
ب – علائم روانی بیماری استرس : ۱. تداعی ۲. کابوس ۳. انواع هراس ها ۴. گوشه ‏گیری ۵. سادیسم ۶. تنفرشدید ۷. وشایع ترین علامت ، افسردگی است. افسردگی ‏وضعیت پیچیده ای دارد .در نتیجه نابهنجاری ها، مواد شیمیایی خاصی در مغز  تولید ‏می شود. افراد افسرده در مغزشان ماده ی شیمیایی کمتری به نام سروتونین( ‏Serotonin‏ )  تولید می شود این همان ماده شیمیایی است که تاثیر مهمی بر ‏حالات روحی ما ،آستانه تحمل درد خواب ،اشتها و حتی بی انگیزه شدن ما دارد.       ( ‏کینگ ، ملانی ص ۶۴ و۶۵) همچنان که ملاحظه استرس یک بیماری روان تنی ‏است. مشاهده شده است که متاسفانه افراد افسرده برای فرار از فشار ناشی از افسردگی ‏به مشروبات الکلی و قرص های نشاط آور و مواد مخدر رو می آورند.در صورتی که ‏این مواد به شدت فقر ویتامین و مواد لازمه و… را به همراه آورده و بیشتر بیمار را دچار ‏مشکل می کند.  ‏‎  ‎
‎ ‎‏ نتیجه مطالب گفته شده این است که اولاً استرس واقعیتی انکار نشدنی است و وجود ‏آن به طور طبیعی باعث رشد وکمال انسان وموفقیت وی می شود و در ثانی با تحقق ‏آن جسم وروح انسان از درون واکنش نشان می دهد. با اعتقاد به مطالب گذشته می ‏توانیم بگوییم که استرس یک نقص شخصیتی نیست ،یک نقطه ضعف محسوب نمی ‏شود، بلکه سازوکاری است که جسم ما به کمک روان  در پاسخ به فشارِ استرس ‏انتخاب می کند.(مقابله یا گریز-‏Fight or Flight‏ )  مثالی که در پی می آید ‏نشان می دهد که استرس ،بازتاب جسمی را به دنبال دارد. اگر در دفتر کارتان تنها ‏باشید یا در نیمه شب در کوچه تاریک در حال عبور باشید و ناگهان متوجه بشوید که ‏کسی یا گروهی برای تهاجم ،در حال تعقیب شما هستند،ملاحظه خواهید کرد که ‏ضربان قلبتان بیشتر می شود.ترشح بیش از حدّ آدرنالین در بیشتر مواقع شما را آماده ‏فرار می کند.برای تامین اکسیژن لازم ضربان قلب ،فشار خون،و تعداد دم وبازدم ‏افزایش می یابد. جریان خون به سمت عضلات و مغز افزایش می یابد در حالی که ‏جریان خون در این حالت به معده و سایر ارگان ها که اهمیت کمتری دارند کاهش ‏می یابد.بدن شروع به تعریق می کند و بطور محسوس قند خون افزایش می یابد. این ‏تغییرات زمانی رخ می دهد که مغز احساس خطر می کند. مغز شما در برابر احساس ‏خطر به طور طبیعی تمام بدن را آماده پاسخ گویی می کند. ‏
حقیقت این است که مشاغل خاصی نسبت به سایر مشاغل پر استرس ترند .بنابر ‏تحقیقات به عمل آمده مشاغل امنیتی ،پزشکی و معلمی و اصولاً مشاغلی که با مردم ‏ارتباط بیشتر  و وظیفه پاسخگویی مستقیم دارند ،استرس بیشتری را به دارندگان خود ‏وارد می سازند.‏
‏ با در نظر گرفتن واقعیاتی که گفته شد به دنبال این پرسش می رویم آیا شغل وکالت ‏به دارندگان این حرفه استرس وارد می کند؟  سوال بعدی این است چه راه های برای ‏پاسخ به استرس در این شغل وجود دارد؟ در قسمت های بعدی سعی می کنیم به این ‏سوال ها وسوالات مشابه پاسخ بدهیم.‏
وکالت چیست؟ وکیل کیست؟ گرچه پاسخ قانونی به این سوال که وکالت چیست وجود ‏دارد ، به طور مثال شما با مطالعه مواد ۶۵۶تا۶۸۳ قانون مدنی  یا  مطالعه لایحه ‏قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری و یا ملاحظه قانون آیین دادرسی مدنی و ‏مواد ۱۸۵ تا ۱۸۷ قانون آیین دادرسی کیفری ومداقه در  سایر قوانین ومقررات می ‏توانید وظایف یک وکیل را حدث بزنید اما این سوال که وکیل کیست؟ کمی دشوار به ‏نظر می رسد!  وکالت صرفاً یک شغل نیست بلکه  مسوؤلیت های سنگین تر و فراتر از ‏یک شغل معمولی است که وکیل آن را به دوش می گیرد. مسوولیت هایی که علاوه ‏بر تعهدات حرفه ای ، مسوولیت انسانِ آگاه بودن و یک بالِ فرشته ی عدالت بودن،  ‏بر او تحمیل کرده است . بنابراین وکیل نه تنها پذیرنده مسوولیت های قانونی است ‏بلکه فراتر از آن ، مسوولیت و رسالت انسانی و الهی نیز بر دوش دارد .در حقیقت او ‏چون عالم وآگاه است بر پای مسوولیتی امضا کرده است که خداوند خود آن را نوشته ‏است‎: ‎‏ ‏‎ ‎‏ «خداوند از دانشمندان ِ – هر جامعه-پیمان گرفته که در برابر شکمبارگی ‏ستمگران وگرسنگی ستمدیدگان سکوت نکنند…»(امام، علی بن ابیطالب علیهما ‏السلام، خطبه سوم ‏ ‏) مسوولیت احقاق حق ! وظیفه ای که خداوند حداقل در زمین ‏اجرای آن تا سر حدِّ  امکان  از وکیل خواستار است. دکتر فرنانندو پمبو رییس اتحادیه ‏جهانی کانون وکلای دادگستری خطاب به وکلای جوان می گوید:«… مسوولیت شما ‏بیشتر است زیرا خداوند توانایی بیشتری به شما عطا کرده است …» (خبرنامه کانون قم ‏ص ۸‏ ‏)بنابراین نگاه به وکیل و  وکالت یک امر صرفاً در حیطه شغل و روابط کاری ‏تلقی نمی شود. همه کسانی که دغدغه رسالت  برای برای حقوق و تبعاً وکیل دارند، ‏ظهور وحضور عدالتی بر خاسته از حقوق فطری را در غایت شغل وکالت، جلوه گر می ‏پندارند. وکلای دادگستری حق شروع دائم به حرفه وکالت را ندارند مگر این که ‏سوگند نامه ای را با نام مقدس خدا آغاز می شود را  بخوانند و برآن امضا بگذارند، ‏تاییدی که رسالت انسانی و فطری  را برایشان رقم می زند. تخطی از سوگند نامه – ‏که تماماً رسالت معنوی را بر دوش وکیل  می گذارد ومشحون از اخلاق است – خود ‏مسوولیت آور است. معنی گرایی ویژه این نگاه خاص نیست،« ژرژ کوهندی» مولف ‏کتاب اسرار دفاع  نیز ضمن برشمردن صفات اولیه برای وکیل دادگستری، داشتن ‏شرایط اخلاقی و فطری و استعدادهای ذاتی و طبیعی را مورد توجه قرار داده و می ‏گوید:«…وکیل مدافع باید آنقدر شهامت اخلاقی داشته باشد که از هیچ چیز نهراسد و ‏وظیفه خود را هر چند مخاطره آمیز باشد بدون هیچ تشویش و تردید وتزلزل انجام ‏دهد و افتخار استقلال فکر و آزادی دفاع را که از خصوصیات وکالت دادگستری ‏است،برای خود کسب کند…و در عین حال از روی وجدان و کمال ایمان واعتقاد و ‏حرارت وصمیمیت صحبت می کند بایستی مواظب باشد که انتقادات و حملات او ‏موجب رنجش و کدورت خاطر دادرسان و دستگاه قضایی نشود…»(کوهندی ،ژرژ ص ‏‏۳۴و۳۵‏ ‏) آیا این خصوصیات جز با تربیت درست وجز با تکیه بر شرف وقدرت شگرف ‏وماورایی آفریننده عدالت ممکن است؟ بنابراین وجود دوگونه مسوولیت : مسوولیت ‏حقوقی و نیز مسوولیت انسانی والهی بر دوش وکیل سنگینی می کند. طبیعی است که ‏بر دوش گرفتن این همه مسوولیت وکیل را دچار استرس نماید، ضمن این که کسی ‏که نانش از صافی عدالت می گذرد ،باید پاک ترین نان ها را بخورد ! بنابراین وکیل ‏دادگستری انسانی آگاه ومسوول که به دنبال احقاق حق و کمک به تعادل امور است.‏
عوامل ایجاد کننده استرس برای وکیل دادگستری: این عوامل را می توان بنا به منبع ‏ایجاد آن به دو دسته کلّی  تقسیم نمود:   استرس در رابطه شخصیت فردی- استرس ‏وارده از سوی دیگران . ‏
اول – استرس در رابطه با شخصیت فردی:  پذیرفته ایم که خواه ناخواه استرس وجود ‏دارد.اما گاهی این استرس ها ریشه در وجود خود انسان دارد.درون آدمی بدون این که ‏ما خواهان آن باشیم دچار اضطراب ها و ناراحتی هایی می شود. این که چرا ما دچار ‏استرس، نه از ناحیه یک عامل بیرونی بلکه از درون خود می شویم، ارتباط موثری با ‏مساله شخصیت دارد. شخصیت چیست؟ به مجموعه یا کلّ خصوصیات و صفات فرد ، ‏شخصیت اطلاق می شود. به عبارت دیگر شخصیت را می توان مجموعه ای از ‏خصوصیات مختلف فرد، مثل ساختمان بدنی ،خلق،رفتار،علایق،گرایش ها،توانایی ها ‏و استعدادها ،که از نظر سازگاری با موقعیت های اجتماعی اهمیت دارند ، دانست ( ل. ‏مان ،همان ص ۵۱۸و۵۵۳) شخصیت خصوصیات جسمی و روانی یک فرد است که ‏به نحوی رفتار او را در ارتباط با جهان خارج سامان می دهد. این خصوصیات  گاهی ‏آشکار هستند مانند :نیروی بدنی و جامعه پذیری، روانشناسان به این دسته از ‏رفتارها،صفات ظاهری می گویند. دسته دیگر از خصوصیات شخصیتی ، درونی بوده ‏وبه آن ها صفات باطنی یا عوامل عمقی شخصیّت می گویند.مانند ترس ‏،هیجان،آرزو،تمایلات و… دسته ای از ویژگی های شخصیتی وجود دارد که از حیث ‏اجتماعی حائز اهمیت است، به این دسته،صفات اجتماعی شخصیت می گویند.این ‏صفات دائمی هستند وسبب تمایز فرد از دیگران می شود. به همین خاطر است که ‏گاهی گفته می شود فلانی با شخصیت است یعنی دارای خصوصیات اجتماعی ومورد ‏احترام و دوستی دیگران است و بالعکس. اما پیچیدگی شخصیت به همین جا ختم ‏نمی شود. دانشمندان شخصیت افراد را از جنبه های متنوع مورد تقسیم بندی قرار ‏داده اند.از جمله شخصیت را به« برونگرا ودرونگرا » تقسیم نموده اند. شخصیت های ‏برون گرا تمایل بیشتری به جمع دارند ،دوست دارند حرف بزنند و خود را نشان بدهند ‏برعکس درون گراها گوشه گیری را بیشتر می پسندند. البته به طور کلی نمی توان ‏حکم کرد که درونگراها در عرصه اجتماعی ناموفق تر از برونگراها هستند اما بهر حال ‏در مقابله با مشکلات ناشی از تعامل با افراد، برونگراها موفق تر عمل می کنند. نقش ‏مزاج و خُلق و نیز نقش غدد درون ریز برای دادن فرمان به رفتار انسان در مساله ‏شخصیت مورد توجه قرار می گیرد. فردی که مسوولیت های وکالت را می پذیرد، باید ‏انسان فوق العاده ی باشد ،انسانی که ضعف های مرسوم مراجعه کنندگان را نداشته ‏باشد تا بتواند به آن ها یاری رساند. گرچه پاره ای از خصوصیات شخصیتی، ذاتی و ‏فطری است وانسان در آن ایجاد آن ها مدخلیّتی ندارد مانند هوش واستعداد ، اما ‏دانشمندان رفتار شناس راههای مختلفی را برای پرورش شخصیت پیشنهاد می کنند ‏‏.از جمله اموری که می توان  برای تقویت شخصیت به یک وکیل دادگستری پیشنهاد ‏کرد ،به این شرح است: مطالعه در حدود علوم وفنونی که به تقویتِ  استدلال ،قدرت ‏تخیل ، طبع نقاد،نرمش بجا وگسترش فکر،قریحه روانشناسی ، داشتن کمالات ‏اخلاقی ودینی، مراوده با انسان های بزرگ و ارزشمند یا مطالعه سرگذشت آنان ، ترک ‏عادات نابهنجار و تلاش در پرورش روح قناعت وبزرگ منشی و کسب فضیلت و ‏دوری از رذایل و معایب اخلاقی و…، به گونه ای که وکیل از  وقار و ابّهت وخصوصیات ‏جوانمردی و گذشت وپاکدامنی  سرشار گردد. نتیجه آن که ضعف شخصیت می تواند ‏بر بروز استرس و ناکامی وکیل اثر بگذارد و تقویت این صفات و ارزش ها در کمک به ‏وی در حل بحران استرس کمک شایانی می نماید. شخصیت های بی ثبات و تلقین ‏پذیر ، قطعاً در مقابله با استرس بی دفاع و سست هستند. در حالی که  برای وکیل ‏دادگستری شخصیتی باثبات ،خیرخواه ، باوقار و دارای ابهت و در عین حال سادگی و ‏بی پیرایگی ،شهامت در بیان حق وعدالت در رفتار وگفتار تصور می شود. یعنی فقط ‏چنین انسانی می تواند از عهده تکالیف وکالت دادگستری برآید. شخصی که آزمون ‏ورودی و اختبار را طی نموده است و پس از آن سوگند یاد کرده است ،حداقل های ‏لازم را دارد ، باید با شناخت بیشتر خود در صدد رفع ضعف ها وتقویت کمالات باشد. ‏نهایتاً این که توام نمودن علم وعمل وخشیت وتقوی از وکیل مورد انتظار است .در ‏این صورت است که استرس منفی به سراغ وکیل نیامده و او را از حرکت متعالی  در ‏راه هدف باز نمی دارد.‏
دوم- استرس وارده از سوی دیگران : علاوه بر این که  برای استرس می توان ریشه ‏درونی پیدا کرد-چنانکه قبلاً بیان گردید- می توانیم دسته ای از استرس ها را ناشی ‏از عملکرد دیگران بدانیم. وکیل دادگستری در راه انجام وظیفه و تاثیر گذاری بر ‏جریان پرونده با مقاومت هایی روبرو می شود . مشکلاتی که :‏
•    موکل ‏
•    قاضی
•    همکاران ‏
•    طرفِ موکل ‏
•    محیط کار
هر کدام به سهم خود برای او ایجاد می کنند و می توانند منشأ استرس به وی باشند. ‏
این عوامل را در سطور بعدی مورد توجه قرار می دهیم: زمانی یک محیط کار را ‏سالم می دانیم که تعادل در آن برقرار باشد.در محیط کار باید در میان عواملی ‏چون : ‏
•    تقاضا یا فشارِ حجم کار
•    دانش ومهارت ها و توانایی ها ‏
•    حمایت دیگران و… ‏
تعادل برقرار گردد.توضیح: وقتی پرونده ای را از موکل قبول می کنیم،ارزیابی دقیقی ‏از این که چقدر وقت ما را خواهد گرفت ،نداریم. موکل عجله دارد ،احساس می کند ‏حقوق خود را از دست داده و وکیل می تواند او را به حق اش برساند. او می گوید: « ‏وکیل حتماً راهی برای من پیدا خواهد کرد واگر راهی نباشد ، راهی برایم خواهد ‏ساخت! »چون بابت استفاده از خدمت وکیل پول داده توقع اقدام سریع دارد، از طرف ‏دیگر همزمان مجبوریم چند کار را با هم قبول کنیم،در حالی که انجام  هریک از ‏پرونده ها توانایی های خاص خود را می طلبد، در این مرحله نیاز داریم برای احقاق ‏حق موکل ،قاضی و طرف وی ونیز همکاران موضوع را درک کنند و با ما در احقاق ‏حق همراه شوند. گاهی حجم پرونده ها نمی گذارد مطالعه و مشاوره ی لازم صورت ‏گرفته و در نهایت به موقع دادخواست متناسب داده شود،دادخواست با ایرادات شکلی و ‏ماهوی عدیده مواجه شده و دادخواست مجدد مستلزم هزینه وصرف وقت است. موکل ‏متوجه موضوع شده و شروع به انتقاد از ما می کند و از طرف دیگر وجوه پرداختی بابت ‏حق الوکاله را مطالبه می کند. قاضی از این که دادخواست متناسب داده نشده ،برای ما ‏اظهار تاسف می کند، همکاران به استهزاء ما می پردازند.کافی است در چند پرونده ‏وضعیت مشابه پیش بیاید، فشار بیش از حدی به وکیل وارد می شود .احساس عدم ‏موفقیت و عدم مفید بودن به وی دست می دهد ناراحتی های جسمی وروحی به وکیل ‏رو می آورد. اکنون استرس چهره خود را نشان می دهد. همانگونه که ملاحظه شد در ‏این مثال تعادل بهم خورده و وکیل دچار استرس می شود.‏
‏ در چنین شرایطی چه باید کرد؟ مراجعه به روانشناس و مشاور طبیعی به نظر می رسد ‏اما راه کم هزینه تری هم به نظر می رسد : ‏
‏  پیشگیری و درمان
‏ پیشگیری بهترین راه است. قبل از درگیر شدن با معضل استرس می توانید با ‏اقداماتی حساب شده خود را از استرس برهانید. بنابراین لازم است:‏
‏۱- موضوع  را در حدّ تخصص خود انتخاب کنید: هر پرونده  پیچیدگی  ‏خاص  خود را دارد. اکنون دادگستری نیز به این نتیجه رسیده که باید دادگاه ها را ‏تخصصی کرد و برای هر موضوعی قاضی مخصوصی تربیت نمود. دادگاه های جزایی ‏و موضوعات آن تفاوت آشکاری با موضوعات مرتبط با وظایف دادگاه های حقوقی ‏دارد.این موضوع باید در امر وکالت نیز رعایت شود.وکیل باید در یکی از موضوعات ‏تخصصی،تبحر پیدا کند. علم وتخصص قدرت و توانایی  مهار کردن مشکلات را به ‏شخص می دهد. وکیل متخصص کمتر شکست می خورد و برای شکست خود نیز ‏توجیه مناسبی دارد.شکست غیر قابل پیش بینی منبع اصلی استرس شناخته شده ‏است. در دوره های تخصصی و گارگاه های آموزشی شرکت کنید . گواهی موفقیت ‏دوره را در اتاق کار خود نصب کنید .شما دوره مخصوصی را دیده اید نمره موفقیت ‏آمیزی را کسب نموده اید اکنون به داشتن آن گواهینامه ها افتخار کنید و اعتماد به ‏نفس داشته باشید. ‏
‏۲- برای قبول پرونده از موکل تعجیل نکنید: عجله در پذیرش و قبول وکالت ‏بدون مطالعه وتأمل، نشانه ناپختگی وکیل است. ضمن این که توقع موکل را هم بالا ‏می برد. قبول یک موضوع قضایی احتیاج به مطالعه قبلی و تدبّر داشته ونیز نیاز به ‏گزینش راه حل های مختلف و گزینش راه برتر و موفقیت آمیز تر.  قبول با عجله ‏موضوع وکالت مانند پذیرش فوری  رانندگی در مسیر کوهستانی و ناآشنا و درحال ‏باریدن برف و احتمال سقوط بهمن ،بدون تجهیزات ایمنی است. موکل عاقل سوارِ ‏چنین اتومبیلی نخواهد شد.رانندگی در این مسیر خطرناک و غیر قابل پیش بینی،  ‏استرس زا و ناراحت کننده است. در برخورد با موضوع به اندازه کافی باید فکر کنید ‏‏.پاسخی که به عنوان راه حل می دهید دهان به دهان خواهد گشت وبه عنوان راه حل ‏پیشنهادی به نام شما ثبت خواهد شد. موکّل به حزم و دور اندیشی شما به دیده ‏تحسین نگاه خواهد کرد.  ‏
‏۳- قوانین و مقررات و رویه قضایی مرتبط را برای موکل به زبان ساده ‏توضیح دهید: دانایی توانایی است. تسلط به قوانین ورویه قضایی در ارائه راه حل به ‏مراجعه کننده مفید است. استناد به قوانین ومقررات و شناساندن رویه قضایی به موکل ‏ضمن نشان دادن تسلط شما باعث جلب وجذب مراجعه کننده می شود. مراجعه کننده ‏خود را وقتی با یک فرد مسلط وآگاه ببیند، راحت تر به او اطمینان می کند. ضمن این ‏که دانستن راه حل حق موکل است. موکل حق  قوانین و مقررات را در موضوع دعوی ‏برای موکل بخوانید .آن ها را تفسیر کنید. قبل از انعقاد قرار داد تبحر خود را با استناد ‏به قوانین وبیان مستدل ثابت کنید.‏
‏۳- موضوع را با یک وکیل با تجربه در میان بگذارید: از همکار با تجربه ‏بخواهید در موضوع دعوی به شما مشورت بدهد. از اندوخته ها وتجربه وی استفاده ‏کنید. استفاده از تجربیات دیگران مشارکت در عقل حسابگر آن هاست. راه را باکسی ‏که قبلاً رفته دوباره مرور کنید. روی تابلوی بزرگی بنویسید: پرسیدن عیب نیست ‏ندانستن عیب است!  ‏
‏۴-  نتیجه دعوی را تضمین نکنید:تضمین موفقیت در پرونده  دلهره آورست ، ‏میزان و امکان موفقیت یا عدم موفقیت در پرونده را حتماً با موکل در میان گذاشته ودر ‏قرارداد کتباً ذکر کنید. وقتی بندهای قبلی را اجرا کردید،با آرامش بهتری سکّان ‏هدایت مشکلات موکل را می چرخانید. ‏
‏ ۵-  سنگ بزرگ را به تنهایی بر ندارید: وقتی به تنهایی قدرت و توانایی ‏انجام مورد وکالت را نداریم ، طرف را به یک وکیل با تجربه معرفی کنیم یا از همکار ‏با تجربه مان  بخواهیم مشترکاً با ما قبول وکالت کند.‏
‏۶- قانون حاکم در موضوع پرونده را یاداشت ومرور کنید: سردر گمی در ‏استدلال  ها و استناد ها به ویژه زمانی که دادرسِ با حوصله ای پشت میز دادگاه ‏نشسته باشد و بخواهد استدلال مبتنی به قانون را بشنود،به ضرر وکیل مدافع خواهد ‏بود. بنابراین لازم است قبلاً مواد استنادی با توجیه کافی واز طریق مباحثه و جمع ‏آوری دکترین و نظرات متفاوت تفسیری در اختیار وکیل باشد. قدرت استفاده از ‏دکترین های نزدیک. به موضوع احترام برانگیز و تبعاً اعتماد به نفس را در وکیل ‏مدافع افزایش می دهد.    ‏
‏۷- قبل از قبول نهایی پرونده و جواب مثبت به مراجعه کننده ، لیستی از ‏اقداماتی که ممکن است  انجام بدهید را به اطلاع وی برسانید: از حقوق ‏موکلین شما دانستن اقداماتی است که می خواهید انجام دهید . حسن اطلاع دادن ‏اقدام به موکل این است که به دلیل آشنایی بیشتر موکل با طرف خود می توان از ‏همفکری وی استفاده کرد واحیاناً هشدارها و انذار موکل درباره روحیه طرف را مورد ‏توجه و در طرز دفاع لحاظ نمود و همچنین ممکن است ذکر این اقدامات و به یاد ‏آوردن آن ها به موکل سبب گردد که وی ناگفته هایی را که داشته واقدامات مشابهی ‏را که انجام داده، به یاد بیاورد و بدین وسیله از دوباره کاری  پرهیز می شود .ضمن ‏این که موکل احساس می کند وکیل مدافع اش با برنامه و اندیشه وحزم کافی برنامه ‏دفاع را طراحی نموده است.  ‏
‏۸- موضوع دعوی را شبیه سازی کنید: یکی از بهترین راه ها برای مواجه با ‏حالتی که دلهره آور است شبیه سازی موضوع دعوی است . این بار خوب است در ‏مقام وکیل طرف مقابل قرار بگیرید و از همکار وکیل تان بخواهید در مقامِ وکیل ‏موکل شما یا قاضی پرونده،دفاع نماید. بدین ترتیب ضعف و قوت استدلال خود را یک ‏بار دیگر با عوض کردن جای خود خواهید دید. ‏
‏۱۰- اعتماد موکل را جلب کنید او باید دلسوزی وصداقت شما را ‏احساس کند: اساس اعتماد موکل به شما تنها شهرتِ شما نیست. رضایتمندی ‏موکل پس از خروج از اتاق کارتان در چهره او معلوم خواهد بود. منشی با تجربه در ‏همان نگاه اول خواهد فهمید که آیا موکل از ادامه کار یا  میزان موفقیّت و صداقت ‏شما مطمئن شده است یا خیر ! ممکن است شما در به سامان رساندن پرونده –به هر ‏دلیل –موفق نشوید ، ایرادی ندارد،  اما این صداقت در دفاع و مبارزه عادلانه را موکل ‏شما باید در طول دفاع احساس کند .‏
‏۱۱- لایحه دفاعی به همراه داشته باشید:  اگر شما  نتوانید به طور کامل  ‏مقصود خود را  به گوش طرف برسانید احتمالاً این گونه حس خواهید کرد که : ‏نتوانسته ام مطلب خود را به طور کامل به طرف تفهیم کنم  و شاید این نشانه ضعف ‏من است که نمی توانم خوب حرفهایم را به طرفم بفهمانم پس من آدم ناموفقی ‏هستم  و این احتمالاً بر رد دعوی یا موضوع او تاثیر خواهد گذاشت… (شروع استرس) ‏در حالی که ممکن است این امر واقعیت نداشته باشد چون گاهی به دلیل کثرت ‏موضوعات ، یا کمی وقت یا کم حوصله بودن دادرس دادگاه ، فرصت بیان همه دفاع ‏یا بیان مطالب وجود نخواهد داشت،بنابراین اصل باید براختصار در دفاع  و ذکر نکات ‏محوری در صورتجلسه دادگاه باشد وموارد مفصل تر را به لایحه ارجاع داد. حُسن ‏دیگر لایحه – بر خلاف بیان شفاهی که گاهی تلخ ودرد آور است – جلوگیری از ‏برخوردها  وبگو مگوهای حرمت شکن است . بنابراین خصوصاً به وکلای کم تجربه و ‏نیز همکاران در معرض ابتلا و دارای سابقه استرس مؤکّداً به استفاده از لایحه به جای ‏بیان شفاهی توصیه می شود. بهتر است لایحه خود را قبل از جلسه دادگاه برای ‏موکلتان بخوانید، تا وی عدم اظهار شفاهی دفاع را دال بر ضعف شما تلقی نکند.   ‏
‏۱۲- ورزش را جدی بگیرید: به دلیل عوارض جسمی استرس بر دیواره های ‏قلب و شریان های آن وافزایش حجم خون دهی هنگام استرس قلب و معده دچار ‏آسیب ویا در معرض خطر قرار می گیرد و استعداد شما برای ابتلا به ناراحتی قلبی را ‏افزایش می دهد. بنابراین لازم است فشار ناشی از استرس را با ورزش کردن جبران ‏کنیم. زیرا ورزش و فعالیت جسمی به کاهش واکنش فیزیولوژیک به استرس با حذف ‏هورمون های استرس از سیستم بدنی کمک می کند. پس از این اقدامات احساس ‏مفید بودن وشعف به شما دست خواهد داد بدون استرس و فشار و در زمان بندی ‏مشخص کار موکل را انجام خواهید داد موکل حتی اگر موفق هم نشوید از شما راضی ‏خواهد بود. همانگونه که ملاحظه شد باید در یک محیط سالم –بدون استرس- بین  ‏سه عاملِ موثر حجم وفشار کار، توانایی های شخصی و حمایت دیگران تعادل برقرار ‏باشد.‏
‏    در مساله محیط کاری عوامل دیگری نیز نقش دارد. محل ملاقات شما با ارباب ‏رجوع باید احساس امنیت وآرامش را به مراجعه کننده القا کند. نگاه اول ارباب رجوع به ‏منشی شما است ،اگر او انسان مودب وبا تجربه ای باشد، قسمتی از فشارها واسترس ‏ها را به جان می خرد، موکل عصبانی را امیدوار و آرام می کند ،از تجربیات موفق شما ‏سخن می گوید. به شما در نحوه برخوردها کمک می کند برای شما در این شغل ‏پرمخاطره امنیت ایجاد می کند.برای عدم موفقیت های شما توجیه مناسبی می ‏آورد.نظم ،دقت ،اطلاع رسانی دقیق و منظم ، پاسخگویی به تماس ها ومراجعات ‏همگی می تواند به موکل کمک کند تا از فشار روحی او کاسته شود وهم استرس به ‏شما وارد نکند.‏
‏ اگر چند سوال از خود بپرسید خواهید دانست که محیط کارِ سالمی دارید یا نه.‏
‏۱. آیا برای من این شغل مناسب است؟ ‏
‏۲. آیا در شغلم احساس ناامنی دارم؟‏
‏ ۳. آیا برای موفق شدن باید شب وروز کار کنم؟
‏ ۴. آیا تمام وقت باید به موکلین ومراجعانم پاسخ بدهم؟ ‏
‏۵.اگر نتوانم برای موکلم کاری انجام دهم احساس گناه می کنم؟‏
‏ ۶. آیا موکلین انتظار دارند حتماً کارشان را با موفقیت انجام دهم؟‏
‏  اگر پاسخ شما به بیشتر سوال ها مثبت باشد ،محیط کار شما ناسالم است. باید برای ‏تغییر آن فکر جدی بکنید. از حجم کار خود بکاهید از استرس های خود خواسته ‏جلوگیری کنید.جاذبه های شغلی مانند درآمد نباید سلامت مارا به خطر اندازد. مرتباً  ‏حجم کار خود را  با این سوال ارزیابی کنید: آیا بیش از توانم کار می کنم؟(ملانی ‏کینگ ص۴۱)‏
‏   مساله مهم دیگر در محیط کار مساله خشونت  است. در شغل وکالت ما مجبور به ‏شنیدن حرف های تلخ و دردناک هستیم . گاهی طرفِ موکل به تصور  این که ما ‏درصدد تضییع حق وی هستیم با خشونت با ما رفتار می کند. خشنونت ها اعم از ‏گفتاری و رفتاری . گرچه قوانین تضمیناتی برای حفاظت از وکیل دادگستری در مقابل ‏توهین حین انجام وظیفه پیش بینی کرده است اما ما خاطره اهانت دیگران را فراموش ‏نخواهیم کرد. گاهی نیز قاضی با اقتدار و اعمال خشونت اقدام به اخراج ویا گفتن حرف ‏های تحقیر آمیز  و یا  سبک کردن وکیل نزد موکل و اصحابِ دعوی می کند که ‏برخورد با این مساله هم تدبیر مضاعفی را می طلبد.بنابراین علائم استرس منفی به ‏شدت در موارد مذکور به چشم می خورد.در موارد مذکور باید حتی الامکان از اظهارات ‏شفاهی خود داری نموده و با تقدیم لایحه و اظهارات کتبی و عدم پاسخ ، جلسه را ‏مدیریت کرد.مساله بعدی این است که وکیل دادگستری خشنونت علیه خود را باید ‏فرض مسلم بگیرد. در این صورت تحمل آن ها راحت تر به نظر می رسد.‏
‏ بحث درباره استرس و راه های کم کردن آن برای وکیل دادگستری همچنان باقی ‏است .استفاده از تجربیات دیگران و نیز استفاده از علوم مختلف ،پرورش شخصیت و ‏ویژگی های فردی و ممتاز ،طرز رفتار وکار و تعامل با دیگران راه های آسان تری را ‏به ما نشان می دهد. مهم این است که بدانیم کارِ واقعی شغلی نیست که برای امرار ‏معاش و پرداخت هزینه های زندگی انجام می دهیم بلکه کارِ واقعی کاری است که با ‏یافتن توانایی ها بالقوه ی ما و به فعل در آوردن آن ها ارتباط دارد. خدا توانایی و ‏شایستگی احقاق حقّ را به ما داده است . باید قدرت های نهفته را بازشناسایی کنیم و ‏توان خود را برای تعامل هدفمند با مردم بیابیم و در رسالتی که به دوش گرفته ایم با ‏صلابت ودانایی به پیش رویم. به قول هلن کلِر :« هرچند دنیا پر از غم واندوه است ، ‏موفقیت و کامیابی هم فراوان دارد»  ‏

پی نوشت:‏
‏ ۱. آرون ، دبورا ال ، فرار از وکالت، ترجمه حمید رضا عدلی و سعیده میرزایی، ناشر حمیدی ،چ ‏اول تهران ،۱۳۸۹ ‏
‏۲. ‏Haim Shorter ENGLISH PERSIAN dictionaryچاپ دوازدهم . سال ۱۳۶۸.انتشارات ‏فرهنگ معاصر . تهران ‏
‏۳. کینگ ، ملانی. راه های شناخت ومقابله با استرس شغلی . ترجمه شادی فرهمند و بهزاد مرد ‏آزادناو،انتشارات دانژه،چ اول ،تهران ، سال۱۳۸۸‏
‏۴. مان،  نرمان  ل . اصول روانشناسی ترجمه دکتر محمود ساعتچی،انتشارات امیرکبیر،چ۱۱ ، ‏تهران،۱۳۶۹  ‏
‏۵. امام علی بن ابیطالب علیه السلام ،نهج البلاغه خطبه سوم معروف به شقشقیه :« …اگر نبود ‏عهد ومسوولیتی که خداوند از علما ودانشمندان هر جامعه گرفته که در برابر شکم بارگی ‏ستمگران و گرسنگی ستمدیدگان ،سکوت نکنند،من مهار خلافت را رها می ساختم و از آن ‏صرف نظر می کردم …»  ‏
‏۶. سخنرانی ریاست اتحادیه جهانی وکلا در جمع  وکلای دادگستری قم در آیین ویژه سوگند ‏اولین دوره کار آموزان پذیرفته شده در اختبار ،خبرنامه داخلی شماره ۲ کانون وکلای دادگستری ‏قم مردادماه سال ۸۷ ‏
‏۷. کوهندی، ژرژ . روز موفقیت در دادگستری ،اسرار دفاع. ترجمه دکتر ابوالقاسم تفضلی ، ‏انتشارات گنج دانش،چ پنجم، تهران ۱۳۸۷  ‏

تذکر : استفاده از مطالب فقط با ذکر منبع www.LawGostar.com  مجاز است .

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید از این قسمت استفاده کنید، در غیر این صورت سوال شما حذف می گردد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*