احسان نصوحی 2193 روز پیش
بدون دیدگاه

احضار متهم چگونه انجام می شود

احضار متهم چگونه انجام می شود

احضار متهم چگونه انجام می شود – نخستین اقدامی که نسبت به متهم صورت می‏‏‏پذیرد، احضار نمودن وی برای تحقیق از اوست. با این حال، باید به این نکته توجه داشت که اگرچه شکایت شاکی برای شروع رسیدگی کافی است (بند «الف» ماده 64 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 )، ولی صِرفِ وجود شکایت یا حتی گزارش ضابطان دادگستری علیه کسی، کافی برای احضار نمودن او نیست، بلکه عمل مجرمانه‏‏‏ای که به شخصی نسبت داده می‏‏‏شود باید مستند به قرائنی باشد که دست کم احتمال ارتکاب آن از جانب وی داده شود. از این روست که ماده 168 ق.آ.د.ک، صریحاً به این نکته اشاره کرده و مقرر می‏‏‏دارد: «بازپرس نباید بدون دلیل کافی برای توجه اتهام، کسی را به عنوان متهم احضار و یا جلب کند…»، امری که تخلف از آن موجب محکومیت انتظامی تا درجه چهار برای مرجع احضار کننده است (تبصره ماده 168ق.آ.د.ک).

احضار متهم به موجب فرم‏‏‏ های مخصوص احضاریه صورت می‏‏‏گیرد (ماده 169 ق.آ.د.ک). در احضاریه مشخصات احضار شده، تاریخ و محل و ساعت حضور، علت احضار و نتیجه عدم حضور قید می‏‏‏گردد و به امضاء مقام قضایی (نه منشی یا ضابط) می‏‏‏رسد (ماده 170ق.آ.د.ک). تبصره ماده اخیر می‏‏‏افزاید: «در جرائمی که به تشخیص مرجع قضایی، حیثیت اجتماعی متهم، عفت یا امنیت عمومی اقتضاء کند، علت احضار ذکر نمی‏‏‏شود، اما متهم می‏‏‏تواند برای اطلاع از علت احضار به دفتر مرجع قضایی مراجعه کند.»

‏با توجه به ماده 174ق.آ.د.ک، ظاهراً منظور از «علت احضار» در ماده 170 ق.آ.د.ک، امری‏ بیش از دلیل کلی فراخواندن شخص به دادسراست، زیرا وقتی که قانونگذار در ماده ١٧٤ ق.آ.د.ک، ‏مقرر نموده که در هنگام نشر آگهی احضار متهم در فرض معلوم نبودن محل اقامت وی، این کار با ‌»ذکر عنوان اتهام» ‏در آگهی صورت بگیرد، می‏‏‏توان استنباط نمود که منظور وی از علت احضار در ماده ١٧٠ ق.آ.د.ک، ‏نیز همین امر بوده است. چنین تصریحی، هر چند که ممکن است سبب آگاهی دیگران از عنوان اتهامی شود که متهم به دلیل آن در مرجع قضایی تحت تعقیب است، اما تدارک دفاع مناسب در برابر آن اتهام را برای متهم تسهیل نموده و شاید به همین جهت، بر ذکر عبارت کلی ‌»پاسخگویی به اتهام» ترجیح داده شده است.

‏علاوه بر این، اگر بازپرس یا دادیار قصد احضار کسی را به عنوان متهم داشته باشد، نمی‏‏‏تواند او را به عنوان دیگری مثلاً شاهد یا غیر آن احضار نماید زیرا صرف‏‏‏نظر از غیر اخلاقی بودن این اقدام غافلگیرانه از سوی مقام قضایی که باید متصف به درستکاری باشد، از لحاظ حقوقی نیز این عمل، متهم را از حق مسلم برخورداری از وکیل در جریان تحقیقات مقدماتی به شرح مندرج در ماده١٩٠ ‏ق.آ.د.ک، که شاهد فاقد آن است، محروم می‏‏‏نماید. این است که ماده 213 ق.آ.د.ک مقرر می‏‏‏دارد: «تفهیم اتهام به کسی که به عنوان متهم احضار نشده از قبیل شاهد یا مطلع ممنوع است و چنانچه این شخص پس از تحقیق در مظان اتهام قرار گیرد، باید طبق مقررات و به عنوان متهم برای وقت دیگر احضار شود.»

‏احضاریه باید به متهم ابلاغ گردد و چو‌ن «ترتیبات و قواعد ابلاغ احضاریه و ‏دیگر اوراق قضایی بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی صورت می‏‏‏گیرد» (ماده 177 ق.آ.د.ک)، ممکن است ابلاغ واقعی به شخص متهم صورت نگرفته، بلکه به بستگان او یا سایر کسانی که مطابق آیین دادرسی مدنی ابلاغ به آن‏‏‏ها صحیح محسوب می‏‏‏شود، ابلاغ قانونی گردد. شرط ابلاغ نیز، اعم از واقعی یا قانونی، اطلاع از نشانی متهم است تا احضاریه به آنجا ارسال گردد و مرجح قضایی از محل اقامت متهم اطلاعی ندارد و به طریق دیگری، مثلاً حضور متهم در دفتر شعبه رسیدگی کننده و ابلاغ حضوری به وی نیز، احضاریه قابلیت ابلاع ندارد. در این‏‏‏گونه موارد، متهم بر طبق ماده 174 ق.آ.د.ک از طریق نشر آگهی در روزنامه احضار می‏‏‏گردد. مطابق این ماده: «هرگاه ابلاغ احضاریه به لحاظ معلوم نبودن محل اقامت متهم ممکن نباشد و اقدامات برای دستیابی به ‏متهم به نتیجه نرسد و ابلاغ نیز به طریق دیگر میسر نگردد، متهم از طریق انتشار ‏یک نوبت آگهی در یکی از روزنامه‏‏‏های کثیرالانتشار ملی یا محلی و با ذکر عنوان اتهام و مهلت یک ماه از تاریخ نشر آگهی، احضار می‏‏‏شود. در این صورت، بازپرس پس از انقضای مهلت مقرر به موضوع رسیدگی و اظهار عقیده می‏‏‏کند.»

‏در صورتی که متهم شخص حقوقی باشد، و «دلیل کافی برای توجه اتهام … وجود داشته باشد، علاوه بر احضار شخص حقیقی که اتهام متوجه او می‏‏‏باشد، ‏با رعایت مقررات مربوط به احضار، به شخص حقوقی اخطار می‏‏‏شود تا مطابق مقررات نماینده قانونی یا وکیل خود را معرفی نماید. عدم معرفی وکیل یا نماینده مانع رسیدگی نیست» (ماده 688 ق.آ.د.ک). با این حال، فردی که رفتار وی موجب توجه اتهام به شخص حقوقی شده است، نمی‏‏‏تواند نمایندگی آن را عهده‏‏‏ دار شود (تبصره ماده 688). احضار متهم چگونه انجام می شود

منبع:

آیین دادرسی کیفری، دکتر علی خالقی، جلد اول، انتشارات شهردانش

در ادامه بخوانید:

1- قرار بازداشت موقت چیست

2- قرار منع تعقیب چیست

3- قرار موقوفی تعقیب چیست

این مطلب را هم بخوانید:  کیفرخواست چیست و چگونه تنظیم می شود؟

نظرات کاربران

دیدگاه های زیر در مرحله بررسی حذف خواهند شد:

1- دیدگاه های حاوی توهین و مسائل سیاسی.

2- دیدگاه هایی که به غیر از خط فارسی نوشته شوند.

3- دیدگاه هایی که قبلا در همین پست توسط دیگران پرسیده و به آنها پاسخ داده شده است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *