جرایم ثبتی

جرایم ثبتی

از زمانی که انسان­ها اولین حلقه­های زنجیره زندگی اجتماعی را تشکیل دادند، یافتن راه­کاری برای صیانت از اموال و تثبیت مالکیت خویش را به عنوان اولویت اول و دغدغه اصلی مورد توجه قرار دادند. به همین منظور می­توان گفت ثبت املاک از دیرباز در بین جوامع و دول مختلف دنیا، معمول و متداول و همراه با زندگی اجتماعی بشر بوده است. البته با پیشرفت تمدن­ها به فراخور نیازهای هر عصر و تأمین حقوق مالکیت افراد جامعه و برقراری نظم و عدالت اجتماعی،  صورت­ ثبت آن­ها نیز تغییر می­یافته است.[1]
منظور از ثبت، نوشتن قراردادها و معاملات در دفاتر رسمی است و منظور از حقوق ثبت اسناد و املاک، مجموعه قوانین، آیین نامه­ها و بخش­نامه هایی است که موضوع آن­ها ثبت اسناد و املاک در دفاتر دولتی است.


همان­گونه که ارتکاب جرم در هر زمینه­ای امری بدیهی است؛ از زمان وضع قوانین و مقررات ثبتی نیز ارتکاب جرم و تخلف در این حوزه وجود داشته است.
جرایم ثبتی عبارتند از: اعمال مجرمانه­ای که در ارتباط با ثبت اسناد و املاک توسط مستخدمین و اعضای سازمان ثبت اسناد و املاک و صاحبان دفاتر اسناد رسمی و اشخاص دیگر حسب مورد ارتکاب می­یابد.[2]
 
تفاوت جرایم ثبتی و تخلفات ثبتی
تخلفات ثبتی دارای ماهیتی متفاوت با جرایم ثبتی هستند و از لحاظ مرجع رسیدگی و پاسخ یا واکنش نسبت به آن نیز کاملا با هم متفاوت هستند.
این تخلفات به جز یک مورد و آن هم صدور سند مالکیت معارض که توسط کارکنان ثبت اسناد و املاک ارتکاب می­یابد، سایر تخلفات مورد بحث توسط صنف مشخص یعنی سردفتران و دفتریاران دفاتر اسناد رسمی ارتکاب می­یابند در حالی که جرایم ثبتی توسط سردفتران و کارکنان دفاتر اسناد رسمی امکان پذیر است.
برخی از تخلفات ثبتی عبارتند از: تخلفات مربوط به اداره دفترخانه مانند غیبت غیر مجاز و تمرد از دستورات مقامات مافوق و ثبت سند خارج از حوزه فعالیت و مأموریت دفاتر اسناد رسمی و …[3]
 
مصادیق جرایم ثبتی[4]
قانون ثبت اسناد و املاک در باب ششم خود، به جرایم ثبتی و مجازات­ آن­ها پرداخته است. این جرایم یا دارای عنوان مجرمانه خاص هستند یا اعمالی هستند که قانون­گذار آن­ها را در حکم جرایمی دیگر قرار داده است.[5]
 
الف) جرایم دارای عنوان مجرمانه خاص
معامله معارض و دادن تصدیقات خلاف واقع (ماده 100)
ب) جرایم در حکم سایر جرایم
1. جرایم در حکم کلاهبرداری
این اعمال در حکم کلاهبرداری هستند و حکم قانون به دلیل تشابهی است که میان عناصر متشکله جرم کلاهبرداری با اعمال یاد شده وجود دارد.
این جرایم عبارتند از:
·       تقاضای ثبت ملک با علم به انتقال قبلی آن به غیر (ماده 105)
·       تقاضای ثبت به عنوان ما ترک با علم به سلب مالکیت قبلی از مورث (ماده 106)
·       تقاضای ثبت ملک بدون تصرف (ماده 109)
·       تقاضای ثبت ملک رهنی بدون ذکر حق مرتهن (ماده 116)
2. جرایم دارای مجازات کلاهبرداری
·       تقاضای ثبت ملک از طرف امین به عنوان مالک (ماده 107)
·       ثبت ملک به نام غیر با تبانی امین (ماده 108)
3. اعمال در حکم اسناد رسمی:
در این زمینه ماده 100 موارد متعددی را ذکر نموده است:
·       ثبت اسناد مجعول یا مزور
·       ثبت سند بدون حضور اشخاصی که حضورشان الزامی است
·       ثبت سند به نام اشخاصی غیر از متعاملین
·       تقدم و تأخر تاریخ ثبت سند برخلاف حقیقت
·       معدوم کردن یا از اعتبار انداختن سند
·       ثبت اسناد انتقال با علم به عدم مالکیت انتقال دهنده
·       ثبت سند از سندیت افتاده

[1] آدابی، حمیدرضا؛ حقوق ثبت تخصصی، تهران، انتشارات جنگل، 1388، چ اول، 19
[2] اباذری فومشی، منصور؛ مبسوط در ترمینولوژی اصطلاحات کیفری، تهران، انتشارات اندیشه عصر، 1387، چاپ اول، 288
[3] محمدی، سید جلیل؛ جرائم ثبتی، همدان، نشر همسفر، 1388، چاپ اول، 89 و 90
[4] حسینی نیک، سید حسین؛ مجموعه کامل قوانین و مقررات ثبتی، تهران، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1385، چاپ اول
[5] احمدی، سالار؛ سیاست جنایی ایران در قلمرو جرایم ثبتی، دانشگاه آزاد اسلامی، استاد راهنما علی حسین نجفی ابرندآبادی، تاریخ دفاع: 1383

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن