تعریف شرکت در جرم

موضوع بحث : تعریف شرکت در جرم در حقوق عرفی از دیدگاه حقوقدان

تایپ : احسان نصوحی

تذکر : استفاده از مطالب فقط با ذکر منبع www.lawgostar.com مجاز است .

اصولاً آنچه که در لسان حقوقدان و علمای حقوق جزا درخصوص تبیین مفهوم شرکت در ارتکاب فعل مجرمانه آمده است، حاکی از عمل یا اعمالی است که فرد یا افرادی با دخالت درعملیات مادی واجرایی ارتکاب جرم، پدیده مجرمانه را عملاً درخارج تحقق می بخشند. از جمله این حقوقدانان، دکتر نوربها دراین زمینه می نویسد : درجرم کسی است که با فرد ویا افراد دیگر شرکت در انجام مادی بزه معینی با قصد مجرمانه مشخص وهماهنگ با همکاران خود دخالت می کند بنحوی که بتوان او را شریک درمفهوم عرفی آن شناخت .
ایشان درادامه بحث چنین می گوید : هرشریک جرم درعین حال می تواند مباشر آن جرم نیز نامیده شود اما نظر به اینکه چند نفر در ارتباط با یکدیگر یا جرایمی را انجام داده اند ، لذ اطلاق شرکای جرم برکلیه آنها صحیح است.
چنانچه ملاحظه می شود اطلاق مذکور، درواقع با توجه به ماهیت عمل شراکت ومقایسه آن با ماهیت عمل ارتکابی توسط مباشر، صورت می پذیرد . لذا اگر مباشرت را عملی بدانیم که مستقیماً توسط خود جانی واقع شده باشد، شراکت را نیز می توان انجام عملیاتی دانست که مستقیماً توسط خود جانیان واقع شده باشد .
دکتر پرویز صانعی پس از تذکر این نکته که حقوق جزا برای عمل مجرمانه یعنی عنصر مادی جرم اهمیت بسزا قائل است ، می گویند : شخص یا اشخاصی را که مرتکب عمل مجرمانه شده اند ، … در اصطلاحی حقوق جزا مباشر اگر یک نفر باشد یا شرکاء جرم اگر چند نفر باشند می نامند به عقیده ایشان مشارکت وقتی تحقق پیدا می کند که درانجام عملیات اجرایی افراد دخالت داشته باشند :
… بنابراین عملیات اجرایی تشکیل دهنده هرجرم مشخص ومعین است وافرادی که در انجام اینگونه عملیات همکاری داشته باشند، « شریک جرم» خواهند بود . با این توضیح اگر فعالیت یکی از کسانی که درارتکاب جرم همکاری داشته داخل در تعریف « عملیات اجرایی تشکیل دهنده جرم » نباشد نمی توان او را به عنوان شریک مجازات کرد .
دکتر گلدوزیان یکی دیگر از اساتید حقوق جزا در مقام بیان وتعریف شرکت در جرم چنین می گویند : شرکت در جرم وقتی مصداق پیدا می کند که چند نفر « دونفربه بالا » با تشریک مساعی خود عنصری مادی جرم را انجام دهند . وبنابراین شریک جرم همانند مباشر مادی جرم به کسی اطلاق می شود که شخصاً اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را انجام دهد . ولی از این جهت چنین فردی را شریک جرم می دانند که به همراهی شخص یا اشخاص دیگری اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را به مورد اجرا می گذارد.
یکی دیگر از حقوقدانان شریک جرم را عبارت از کسی می داند که به قصد ارتکاب جرم با فرد یا افراد دیگری درانجام عملیات مادی جرم معینی مشارکت وهمکاری می کند به دیگر سخن ، شریک جرم به کسی اطلاق می شود که با همکاری یک یا چند نفر دیگر، یک جزء از عملیات مادی ومحسوس جرم معینی را انجام می دهد به نحوی که هریک از آنها فاعل مستقل آن جرم شناخته می شوند .
دکتر سمیعی با تأکید بر نقش عملیات اجرایی در تدوین شرکت در جرم چنین بیان می کنند : هرگونه عملی که در مرحله ارتکاب جرم ، « شروع به» حساب می شود درمرحله تعیین مجرم اجرا می توان آن را « شرکت در جرم » نامید ایشان در بخشی از سخنان خویش در صورتی فاعل را شریک جرم تلقی می کنند که عمل برای ارتکاب جرم ضرورت داشته باشد به نحوی که ارتکاب جرم بدون آن صورت نگیرد .
همچنین دکتر آزمایش از اساتید حقوق جزا در تقریر ایشان در تعریف شرکت در جرم می گویند : شرکت عبارتست از دخالت اشخاص متعدد در عنصر مادی جرم واحد به این صورت که یا هریک عملی جداگانه انجام می دهند یا اینکه همگی بالاتفاق عمل واحد را انجام می دهند .
و اقای دکتر جعفری لنگرودی درکتاب ترمینولوژی حقوق شرکت در جرم را چنین تعریف می نماید : ارتکاب از اجزاء اصلی جرم را بوسیله شخص شرکت درجرم گویند . بطوری که از جزئی مجموع اعمال دو یا چند نفرجرم صورت گرفته باشد . مثل اینکه کسی دست وپای مقتول را نگه دارد ودیگری سرش را ببرد .
و در همین ارتباط مولف کتاب شرکت ومعاونت در جرم، ضمن آنکه مثال فوق را از مصادیق امساک بعنوان معاونت در قتل عمدی ذکر می کنند ، خود را عبارت از همکاری مؤثر با شخص دیگر شرکت در جرم درارتکاب اجزای اصلی عنصر مادی جرم دانسته اند.
چنانچه ملاحظه می شود ، مطابق تعاریف مزبور، شریک کسی است که در عملیات اجرایی جرم، مداخله مؤثر داشته به نحوی که جرم ناشی از اقدامات او فاعل اصلی می باشد . ومشارکت در جرم، زمانی تحقق پیدا می کند که در عملیات اجرایی دو نفر یا بیشتر شرکت داشته باشند .

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن