شرایط تغییر نام

شرایط تغییر نام – از آنجا که افراد در جامعه با نام و نام خانوادگی خود شناخته می شوند و اعمال حقوقی انجام می دهند و تغییر نام ممکن است به روابط حقوقی آنان لطمه زده و موجب زیان دیگران گردد، این امر باید جنبه استثنایی داشته باشد و فقط در موارد خاصی پذیرفته شود. این موارد خاص در مقررات ثبت احوال پیش بینی شده و خارج از آن موارد، تغییر نام ممنوع است.

در قانون ثبت احوال 1319 از تغییر نام کوچک سخنی به میان نیامده بود و این مسئله و مرجع صلاحیتدار برای اخذ تصمیم درباره آن مورد بحث و اختلاف بود. در مورد اشخاصی که دو نام کوچک در شناسنامه داشتند ولی به یکی از آن دو معروف بودند و درخواست حذف نام دیگر را داشتند، هیات عمومی دیوان عالی کشور در مورخه 8/7/1349 به موجب رای وحدت رویه حذف نام زائد و منافی با شهرت دارنده شناسنامه را مجاز و شهادت شهود را در این زمینه قابل ترتیب اثر دانسته بود  و از رای مذکور چنین بر می آید که دیوان عالی کشور اخذ تصمیم در این موضوع را در صلاحیت دادگاه می دانست.

بیشتر بخوانید:

قیم کیست و چه وظایفی دارد؟

قانون ثبت احوال 1355 با اصلاحاتی که به سال 1363 در آن انجام شده است دارای مقررات مبهم و پراکنده ای در این زمینه است. اما دستورالعمل نام مصوب 1388 شورای عالی ثبت احوال با استناد به مواد 3 و 20 قانون ثبت احوال در مواردی به شرح زیر تغییر نام را مجاز شناخته است:

1- نام هایی که در تعارض با ارزش ها و اعتقادات اسلامی یا ملی است، مانند نمرود، اهریمن، ضحاک و غیره.

2- نام های مرکب نامناسب یا مهجور که عرفاً یک نام محسوب نمی شود، مانند شهره مشهور به ثریا.

3- عنوان (عناوین) که عبارت است از واژه یا واژه هایی که مقام یا منصب یا میزان تحصیلات کسی را نشان می دهد، مانند شهردار، فرماندار، دکتر، وکیل و غیره.

4- لقب (القاب) که عبارت است از اسم یا صفت که معمولات برای بزرگداشت به نام کسی اضافه می کنند یا به جای نام او به کار می برند، مانند امین الدوله، حاجیه سلطان و حاجی آقا.

5- نام های نامناسب مانند آفت، عذاب، چاکر، افسرده.

6- نام های مغایر با جنس مانند آرش برای دختر و نسرین برای پسر.

7- نام کسانی که با تایید مراجع ذیصلاح به دین مبین اسلام مشرف شده اند؛

8- کسانی که به موجب قانون تابعیت جمهوری اسلامی ایران را کسب می نمایند.

9- نام افراد همنام در خانواده، مانند برادر با برادر، پدر با پسر، خواهر با خواهر، مادر با دختر.

10- تغییر نام اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی با رعایت اصول کلی این دستورالعمل تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.

به موجب رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1362/01/22 صلاحیت رسیدگی به موضوع تغییر نام با محاکم دادگستری است. 

شرایط تغییر نام