آئین دادرسی مدنی

وکالت چیست؟

وکالت چیست؟ وکالت در فقه و حقوق ایران عبارت از عقدی جایز است، که به موجب آن یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری نایب (جانشین) خود قرار می‌دهد. وکالت دهنده را مُوَکِّل، و وکالت گیرنده را وکیل می‌نامند. وکالت در لغت به معنای واگذار کردن، اعتماد و تکیه کردن به دیگری است. عقد وکالت از عقود معینی است که در جامعه و روابط اشخاص نقش اساسی دارد، زیرا از جهتی در دعاوی احیای حق زیان دیده در محاکم دادگستری دارای اهمیت است و از جهت دیگر، اشخاص ناچار به گرفتن حق خود به مباشرت نمی باشند، بلکه با انعقاد عقد وکالت می توانند حقوق خود را از طریق وکیل به نفع خود اعمال کنند.

بیشتر بخوانید:

انواع وکالت دادگستری

تاریخ تمدن و سرنوشت تکامل اقوام و ملل نشان می دهد که مساعدت حقوقی به مردم و راهنمایی آنها در این زمینه، در مواردی که اختلافات مالی یا خانوادگی پیدا می نمودند و همچنین دفاع از آنها در مواردی که به نقض آداب و رسوم یا ارتکاب جرمی علیه اجتماع یا اشخاص متهم گردیده و تحت تعقیب قرار می گرفتند، هم زمان با داوری و قضا پا به عرصه وجود گذاشته است. این امر را برای اشخاص و به نام آنهایی که توانایی لازم را در این خصوص نداشتند کسانی انجام می داده اند که از سنن، عرف و قوانین و احکام آگاهی لازم داشته اند.

شغل وکالت در تمام ادوار تاریخ و نزد همه ملت ها از نقطه نظر اجتماعی در ردیف نجیب ترین و شریف ترین و پر اهمیت ترین مشاغل به شمار آمده است. وکیل تمام نیرو، معلومات و دانش حقوقی، نبوغ و هنر خود را در اختیار کسانی قرار می دهد که شرف، خانواده،‌دارایی و زندگی آنان در مخاطره قرار گرفته است. وکیل برای این اشخاص چراغ راهنماست.

وکیل به عنوان یکی از خدمتگزاران عدالت و امنیت قضایی که بار سنگینی بر دوش و خدمت ارزنده ای بر عهده دارد، باید بتواند با فراغ بال و اعتماد به نفس لازم، پیکار قانونی در جهت تحکیم مبانی امنیت قضایی و عدالت را شروع کرده و به انجام رساند و بدون ترس از تعقیب و توقیف،‌با بهره گیری از حق مقدس دفاع و با استقلال قانونی کامل در این مسیر گام بردارد. بنابراین در انجام هرچه بهتر این رسالت، وکیل دادگستری باید از تضمین کافی برخوردار باشد، تا از گزند و تعرض ظالم که می تواند از قوای عمومی و یا اشخاص ذی نفوذ باشد، در امان بوده و چنین امنیتی را احساس نماید.

چه کسانی می توانند به عنوان وکیل دادگستری در محاکم وکالت کنند؟

وکالت چیست؟ کسانی که مایلند به وکالت دادگستری اشتغال ورزند، مکلفند از کانون وکلای دادگستری حوزه موردنظر پروانه وکالت اخذ نمایند. پروانه وکالت ممکن است پس از طی دوره کارآموزی و یا بدون کارآموزی داده شود. متقاضیان پروانه باید دارای شرایطی باشند که قوانین مربوطه از جمله (قانون وکالت مصوب بهمن ماه 1315، لایحه قانونی استقلال کانونی وکلای دادگستری مصوب اسفندماه 1331 و غیره) مقرر نموده اند. همچنین قانونگذار در شرایطی اجازه وکالت توسط اشخاصی که واجد معلومات کافی برای وکالت باشند اما پروانه وکالت نداشته باشند را نیز مقرر نموده است.

افزون بر موارد گفته شده، در اجرای ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/01/27 قوه قضاییه اجازه یافت تا نسبت به تایید صلاحیت فارغ التحصیلان رشته حقوق، برای صدور مجوز تاسیس موسسات مشاوره حقوقی برای آنان اقدام کند. آیین نامه اجرایی این قانون نیز تصویب و منتشر گردید. به موجب آیین نامه مزبور، هیئت مقرر در ماده 2 با رعایت شرایطی، نسبت به دادن پروانه مشاوره حقوقی اقدام می کند.

آیا به غیر از وکلای دادگستری افراد دیگری هم می توانند در محاکم وکالت کنند؟

وکالت چیست؟ با توجه به تخصصی بودن شغل وکالت و علل دیگر، قانونگذاران بسیاری از کشورها نه تنها وکالت اشخاصی غیر از وکیل دادگستری را در امر وکالت در دادگستری، معمولا به قید مجازات ممنوع نموده اند بلکه مردم غیر متخصص را علی الاصول از طرح دعوا و شکایت و یا پاسخگویی به دعوا و شکایت مربوط به خود نیز ممنوع نموده اند. با این حال در ایران در اجرای آیین نامه مصوب ریاست قوه قضاییه، قاعده بر این شد که اقامه دعوی و دفاع از آن، مستلزم دخالت وکیل دادگستری باشد. از سوی دیگر به موجب ماده 55 قانون وکالت مصوب 1315 تظاهر به وکالت و همچنین مداخله اشخاصی که فاقد جواز وکالت دادگستری می باشند در عمل وکالت، به قید مجازات ممنوع شده است. به موجب این ماده: «وکلای معلق و اشخاص ممنوع الوکاله و به طور کلی هر شخصی که دارای پروانه وکالت نباشد از هرگونه تظاهر و مداخله در عمل وکالت ممنوع است اعم از اینکه عناوین تدلیس از قبیل مشاور حقوق و غیره اختیار کند و یا اینکه به وسیله شرکت و سایر عقود یا عضویت در موسسات خود را اصیل در دعوا قلمداد نماید، متخلف از یک الی شش ماه حبس تادیبی محکوم خواهد شد».

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا