اهلیت و حجر

در این نوشته شما با مفهموم اهلیت و حجر آشنا می شوید .

تایپ : احسان نصوحی

تذکر : استفاده از مطالب فقط با ذکر منبع www.lawgostar.com مجاز است و در غیر اینصورت شرعا و قانونا حرام میباشد .

اشخاص از لحاظ اهلیت و حالت موثر در اهلیت استیفاء حق در شرایط یکسانی نیستند ،بلکه بعضی در شرایطی هستند که می توانند حقوق خود را اجرا و بعضی دیگر در شرایطی هستند که توانایی اجرای حق خود را ندارند یا به اصطلاح فاقد اهلیت می باشند که قانون آنان را از اجرای حقوقشان منع کرده است . بنابراین حجر عبارت از : ممنوع بودن شخص از تصرف در بعضی یا تمام امور خود به منظور حمایت از او به حکم قانون می باشد .

اصطلاحا کسی که قانون حجر او را اعلام کرده است محجور نامیده می شود .

و اما اهلیت :

مراد از اهلیت مورد بحث , استیفاء یا اجرای حقوق مدنی است .زیرا طبق ماده 958 ق.م  ((هر انسان متمع از حقوق مدنی است لیکن هیچ کس نمی تواند حقوق خود را اجرا نماید مگر اینکه برای این امر اهلیت قانونی داشته باشد . )) در نتیجه مراد از اهلیت قانونی که در این ماده استعمال شده است , اهلیت استیفاء است . کسی که اهلیت قانونی اجرای حقوق مدنی را داشته باشد , غیر محجور نامیده می شود و کسی که چنین اهلیتی را نداشته باشد , محجور نامیده می شود . محجور از ریشه ی ((حجر )) به معنای (( مانع )) است .

محجورین شامل موارد ذیل می باشد :

صغار – مجانین و سفهاء  .

و اما محجور بودن یا نبودن هر یک از موارد فوق :

صغار … صغیر دو نوع هستند :

1 – ممیز

2 – غیر ممیز

زمان یا حالت صغر عبارت از : دوران یا حالتی است که در آن شخص عرفا کودک حساب می شود .این دوران از بدو تولد تا زمان کبر می باشد و اصطلاحا کسی که در چنین وضعی قرار گرفته باشد ,  صغیر نامیده می شود . حال صغیر ممیز کسی است که: بتواند نفع و ضرر خود را تشخیص دهد . و صغیر غیرممیز کسی است که : این استعداد را نداشته باشد .صغیر ممیز فقط در امور مالی خود محجور است و معاملاتش غیر نافذ است . و صغیر غیر ممیز : کلا غیر محجور است و معاملاتش نیز باطل است.

مجانین . . . مجنون دو دسته هستند :

1 – مجنون ادواری یا موقت

2 – مجنون اطباقی یا دائمی

عقل عبارت از : قوه و نیرویی است که شخص به وسیله ی آن مفاهیم را درک و فضیلت را از رذیلت و زشتی را از زیبایی تشخیص می دهد . جنون عبارت از : وضعی است در شخص که موجب عدم درک یا عدم تعادل او در گفتار یا رفتار و یا کردار و یا تمام این موارد ,  همیشه یا در بعضی از اوقات می شود .

حال جنون ادواری  یا موقت عبارت از : جنونی که در قسمتی از سال و یا بعضی از اوقات بر شخص عارض می شود . و شخصی که مبتلا به چنین جنونی است مجنون ادواری نامیده می شود . جنون اطباقی یا دائمی عبارت از : جنونی است که پیوسته در تمام عمر شخص بر او عارض می شود .شخصی که مبتلا به چنین جنونی باشد مجنون اطباقی یا دائمی نامیده می شود .

مجنون ادواری یا موقت : در زمان جنون فاقد هرگونه اهلیت و تصرف در مال است ولی در زمان افاقه و سلامت از اهلیت برخوردار می باشد . مجنون اطباقی یا دائمی : مطلقا نمی تواند در اموال مالی و غیر مالی خود تصرف کند .

سفها . . . سفیه :

غیر رشید یا همان سفیه : کسی است که تصرفات او در در اموال و حقوق مالی خود عقلایی نباشد . غیر رشید فقط در امور مالی خود محجور است و معاملاتش غیر نافذ است .

برگرفته از کتاب اشخاص  و حمایت های حقوقی آنان از دکتر علی رضا

باریکلو .

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن